Perili Evler – Öteki Sinema

The Devil’s Doorway (2018)

Murat Kızılca — Fri, 07 Sep 2018 12:47:26 +0000

Kendine has anlatı teknikleri ve iyice yerleşmiş klişeleri ile artık bir alt tür olarak kabul gören buluntu film (found footage) ile aram hiçbir zaman iyi olmadı. Daha gerçekçi olma iddiasıyla yola çıkan buluntu film, evet, bu emeline ulaşmasına ulaşıyordu ama baş dönmesi ve mide bulantısı gibi yan etkileri nedeniyle bana hiçbir zaman çok cazip gelmedi. The Blair Witch Project (1999) sonrası özellikle korku türünün kıyasıya sömürüsüne maruz kalan alt tür dâhilinde onlarca filmle karşılaştık. Bunların birçoğu ucuz maliyet-yüksek gelir denkleminin cazibesine kapılan “ticari tuzak” olarak adlandırılabilecek, sadece maliyet açısından değil her anlamda ucuz filmlerdi. Büyük stüdyoların da yüksek oranda kâr işaret eden denklemin dayanılmaz cazibesinden etkilenmemesi beklenemezdi elbette. Böylece buluntu film, Cloverfield (2008) gibi örneklerle etki alanını genişletip ana akım sinemanın sınırları içerisine girmeyi de başardı. Bugüne kadarki her furyanın, pik yaptığı bir üretim doygunluğuna ulaştıktan sonra yoluna azalan bir ivmeyle devam ettiği malumunuz ki buluntu film furyasının üretim grafiği de farklı bir seyir izlemedi. Nitekim son yıllarda öyle çok fazla örnek ile karşılaşmıyoruz. Tipik bir buluntu film olan The Devil’s Doorway (2018), biraz da bu yüzden ilgimi çekti.

Vietnam’dan Farklı Bir Hayalet Filmi: The Housemaid (2016)

Murat Kızılca — Tue, 31 Jul 2018 13:53:33 +0000

Fransa, Güneydoğu Asya’da yer alan ve uzunca bir süre Fransız Çinhindi (French Indochina) olarak bilinen bölgeyi 19. yüzyılın sonundan itibaren kontrolü altına aldı ve sömürge imparatorluğunun önemli bir parçası olarak gördüğü bölgenin başlıca ticari kaynakları üzerinde tahakküm kurmaya başladı. 20. yüzyılla beraber otomobil endüstrisinin gelişmesiyle bölgede kurulan kauçuk plantasyonlarının sayısında hızlı bir artış oldu. (Kauçuk, otomobil lastiği yapımında kullanılıyor.) Özellikle 1930’lardan sonra bölgeyi acımasızca sömürmeye başlayan Fransa, yeni kurulan maden ocakları, kahve, çay ve kauçuk plantasyonları ile Fransız yatırımcılara geniş alanlar açtı. İkinci Dünya Savaşı sırasında bir süre Japon işgali altında kaldıysa da Fransızların bölgedeki etkinliği devam etti. Japonların teslim olmasından sonra bölgenin kontrolünü tekrar eline alan Fransa, Ho Chi Minh önderliğinde başlayan Vietnam bağımsızlık hareketiyle çatışmaya başladı. 1954 yılında gerçekleşen Cenevre Konferansı sonrası Laos ve Kamboçya bağımsızlığına kavuşurken; Vietnam kuzey (Demoktratik Vietnam Cumhuriyeti, başkent Hanoi, komünist rejim) ve güney (Chochinchina Cumhuriyeti, başkent Saigon, Fransız denetimi) olmak üzere ikiye bölündü. Böylece Fransız askerleri bölgeden kademeli olarak çekildi ama bölgedeki karışıklık henüz son bulmamıştı. Vietnam’ın bir seçim ile birleşme hayallerinin suya düşmesinin akabinde gerçekleşen askeri darbe ile Fransızların kukla hükümetinin devrilmesi, ABD’nin bölgeye müdahalesine neden olacak ve meşhur Vietnam Savaşı başlayacaktı. Derek Nguyen’in yazıp yönettiği The Housemaid, 1953 yılında (yani Fransızların bölgeyi terk etmesine çeyrek kala), bahsi geçen bölgedeki kauçuk plantasyonlarından birinde geçen bir öykü anlatıyor.

Bir Ev Dolusu Hayalet: Winchester (2018)

Murat Tolga Şen — Sat, 28 Apr 2018 06:17:10 +0000

Winchester malikanesine hoş geldiniz! Korku filmlerine hele de hayaletli ev filmlerine bayılırım! Şimdiye kadar yüzlercesini izledim. Bu filmlerde şablon üç aşağı beş yukarı aynıdır. Bir ev dolusu insan ve bir ya da daha fazla hayalet. Evdeki kötülük zayıfsa, insanların beynine saldırıp onları birbirine düşürür ama güçlendiyse ev artık onun oyun alanıdır. Gıcırdayarak açılan kapılar, şiddetle kapanan ve açılmayan pencereler, merdivenlerden tedirgin edici bir şekilde düşen objeler, günlük yaşamda vazgeçilmezimiz olan banyo-mutfak aletlerinin karakterlere saldırması vs. Hayalet meselesi de tıpkı Ninja filmlerindeki gibi çalışır. Kötü ruhlar çoğaldıkça karakterleri korkutma güçleri düşer ve kolayca bertaraf edilirler ama evin içinde yuvalanmış kadim kötülük ne kadar yalnızsa şiddeti de o kadar çoğalır.

Girişi burada kesip hemen ardından bu hafta izleyeceğimiz hayaletli ev korkusu Winchester’a geliyoruz. Aşağı yukarı ne izleyeceğinizi anlamışsınızdır. Bir ev ve içindeki kötülüğün insanları terörize etme çabası… Daha önce de buna benzer işleri sinemada gördük, o yüzden filmin bize yeni bir şeyler, etkileyici bir görsellik sunması gerekiyor. Peki, Michael ve Peter Spierig kardeşlerin yönettiği, Helen Mirren ve Jason Clarke’ın başrolleri paylaştığı film bunu başarabiliyor mu? Maalesef, uzağından bile geçmiyor! Winchester sağlam bir çıkış fikrinin perişan edilmiş hali… Açıkçası bu türde izlemekten en sıkıldığım işlerden biri oldu.

Ruhlar Bölgesinde Dram: Insidious The Last Key (2018)

Semra Uygun — Fri, 19 Jan 2018 08:44:31 +0000

Ne hasta bekler sabahı, ne taze ölüyü mezar, ne de şeytan bir günahı, benim Insidious serisinin devam filmlerini beklediğim kadar. Bu beklentimde ilk iki filmin bu kadar gerilimli, duygu yüklü, kendine has olmasının payı büyük. James Wan sinemasının cızırtılı ses efektlerinden, böeh diye fırlayan yaratıklardan ziyade Uzakdoğu sinemasına has teatral makyajlara, insan hayaletlere yer vermesinin de. Fakat canımın içi yönetmenim, filmin üçüncü ve dördüncü “chapter”larında sadece yapımcı olarak kalmayı yeğledi ve onun yönetmen koltuğuna vedası, filmlerin devamına da “çok kötü değildi ya” olarak yansıdı. Yeni bir fikir, yeni bir soluk aramak boşunaydı. Insidious: The Last Key yani Insidious 4 şu günlerde sinema salonlarına musallat olmuş durumda. Ben de bir ruhlar bölgesi müdavimi olarak, gidip izledim tabii. Fakat film; çocuk odasındaki tempolu giriş sahnesine, Annabelle göndermelerine ve o kadar anahtarı (tam 5 tane) olmasına rağmen biz seyircilerin gönül kapılarını bir türlü aralayamadı. Çünkü maymuncuk, Mavi Sakal’ın anahtarı, bütün kapıları açan o altın anahtar James Wan’daydı. (O da şu sıralar en sevdiği diğer bebeği The Conjuring’le ve Aquaman’i yüzdürmekle meşgul.) Yine de Elise Rainier’ın üçüncü gözünü sevenler olarak; aldırma gönül aldırma diye diye izledik filmi.

Insidious serisinin demonolojisti Elise Rainier (Lin Shaye) tıpkı Pirates of the Caribbean serisinin ilkinde diğer karakterlerin arasından sıyrılıp, adına film yapılan Jack Sparrow gibi oldu. Filmin son iki bölümünde olaylar hep onun çevresinde gelişiyor. Bir süredir o ve Spectral Sightings’in iki şapşal elemanı Tucker ve Specs’in arasındaki komik ilişkiyi, üçlünün yürek hoplatan vakalarını ve ruhlar bölgesine yolculuklarını izliyoruz. Insidious: The Last Key serinin son filmi, ruhlar bölgesine geçişin son anahtarı. 2010’daki ilk filme açılan bir kapı. Filmin yönetmen koltuğunda The Taking’den (2014) tanıdığımız Adam Robitel var. Filmin kronolojik sıralaması 3, 4, 1, 2 şeklinde olduğu için, bu film aslında ikinci film. (Zaten filmde de Dalton ve bedeninin Darth Maulvari kiracısı kırmızı yaratık yine karşımıza çıkıyor.) Filmin bu bölümü yine Elise ve ekibinin üstlendiği tekinsiz bir göreve dayanıyor. Buna göre lanetli ve insanlara kötü şeyler yaptıran bir evi temizlemeleri lazım. Mesele şu ki bu ev Elise’in çocukluğunun geçtiği ev ve o laneti de Elise çocukken evin başına sarmış. Yani mesele artık biraz daha kişisel. Medyumumuzun kuvvetli durugörü yeteneğinin çocukken kendisine yaşattığı zor anlara, travmatik aile ilişkisine tanık oluyoruz. İşin içinde bir de kötü ruhumuz KeyFace, işkence edilen kadınlar, aklını oynatmış adamlar var. Bir korku filmi için fazla duygusal; seriyi takip edip de Elise ve dostlarının absürtlüğünü seven izleyici içinse ne korkunç ne duygusal. Tatmin edici mi? Pek sayılmaz.

The Autopsy of Jane Doe (2016)

Murat Kızılca — Fri, 06 Jan 2017 14:47:09 +0000

Salem Cadı Mahkemeleri

İngiliz kolonilerinin yaşadığı Massachusetts yakınlarındaki Salem kasabasında başlayan ama daha sonra komşu kasabalara da sıçrayan, Şubat 1692 ile Mayıs 1693 tarihleri arasında gerçekleşen ve yüzden fazla insanın cadılıkla suçlandığı bir dizi duruşma Salem Cadı Mahkemeleri olarak anılır. Duruşmalar sonunda 14’ü kadın, 20 kişi idam cezası almış, bunların dışında ikisi çocuk 5 kişi de hapishanede beklerken (muhtemelen işkence veya kötü şartlar nedeniyle) ölmüştür.

Ateş, Su, Toprak, Cadı Tahtası: Ouija Origin of Evil (2016)

Semra Uygun — Thu, 17 Nov 2016 13:33:29 +0000

Korkular aleminin demirbaşlarından biridir ouija yani cadı tahtası. Ruh çağırmak için kullanılan bir tür düzenektir. Bir tarafında Güneş, öteki tarafında Ay olan; alfabenin ve rakamların sıralandığı tahta bir zemin ve üstünde hareket eden kalp şeklindeki planşetten (Adını günümüzdeki cadı tahtasını tasarlayan Fransız ruhbilimci Planchette’den almış.) oluşur. En az 2 kişi ellerini planşete koyar ve ruha seslenir. Ruh da yanıtlarını, planşeti harflerin ve rakamların üstünde gezdirerek verir. Tabi eğer bunu kişilerin kendisi yapmıyorsa. Tamamen hobi amaçlıdır ama çok basit olan kuralları çiğnemediğiniz takdirde. O zaman işin içinde bir ruh olduğundan şüphelenebilirsiniz. Kurallar: Asla yalnız oynama, asla mezarlıkta oynama ve her zaman hoşçakal de.

The Conjuring 2 / Korku Seansı 2 (2016)

Murat Tolga Şen — Wed, 08 Jun 2016 17:30:08 +0000

The Conjuring 2 ya da saçma Türkçe adıyla Korku Seansı 2… Herkes bu filmi bekliyor! James Wan artık modern korku sinemasının en büyük markası; asla bir Carpenter ya da Craven değil vizyoner hiçbir tarafı yok, sömürücü ve klişeci ama bunları iyi kullandığı için kıymetli bir yönetmen. Seyircinin geneli onun çektiği filmlere bayılıyor ama artık sizce de kabak tadı vermedi mi?

The Conjuring 2, İngiltere’deki tekinsiz ev olaylarının en ünlüsü olan Enfield lanetine odaklanıyor, bu vakanın daha önce çekilmiş üç bölümlük “The Enfield Haunting” adında bir dizisi var. O dizinin yazısı da Masis Üşenmez’in kaleminden Öteki Sinema’da…

Enfield laneti tipik bir “poltergeist” vakası… Poltergeist Almanca “gürültücü hayalet” gibi bir anlama geliyor ve evdeki eşyaları kaldıran, tahtalara vurma sesleri çıkaran, hatta ekstrem vakalarda insanı ısırma, vurma gibi eylemlerde bulunan doğaüstü varlık ve hayaletler için kullanılan bir kavram. Burada da Evin paranormal şeylere ve ölümden ötesine meraklı olan, bu yüzden de mezarlıklarda dolanan kızı Janet’e (Conjuring 2 filminde bu detay verilmiyor) musallat olan bir ruh ortalığı birbirine katıyor ve korku dolu anlar yaşatıyor.

The Boy / Lanetli Çocuk (2016)

Murat Kızılca — Thu, 14 Apr 2016 20:32:55 +0000

Taşıma Su ile Değirmen Dönmez

The Devil Inside (2012) ve Wer (2013) gibi düşük kalibreli korku filmleriyle tanınan William Brent Bell’in yeni filmi The Boy, reklam kampanyasının başarısından mıdır, yoksa korku sinemasındaki kötücül oyuncak bebeklerin cazibesinden midir bilinmez, daha görücüye çıkmadan çok fazla konuşuldu. Ocak ayının sonundan itibaren dünyanın birçok ülkesinde gösterime giren filmin, Türkiye gösterim tarihi belirsizliğini koruyor. (Sonradan eklenen not: 17 Haziran’da gösterime girdi.)

The House On Pine Street (2015)

Ezgi Aksoy — Fri, 25 Mar 2016 11:34:51 +0000

Tamamen duygusal nedenlerle sinema türleri arasında en çok korku sinemasını, korku sineması alt türleri arasında da en çok “haunted house” ya da “haunting” yani hayaletli ev, hayalet musallatı filmlerini seviyorum. Çünkü çocukluğumu annem ve teyzemle hayalet filmleri izleyerek geçirdim ve hayaletli filmler hala bana o zamanların masumiyetini hatırlatıyorlar. Ancak özellikle Hollywood’un her türe yaptığı gibi, bu türü de formülleştirip her bir filmi birbirine benzetmesine dayanamıyorum.

The Amityville Horror (1979)

Masis Üşenmez — Thu, 29 Oct 2015 19:02:35 +0000

“For God’s Sake Get Out!”… 1979 yılında tüm Amerika bu sözlerin yazıldığı bir postere sahip filme akın akın gidiyordu. “Allah aşkına, çık git” diye çevirebiliriz sözleri. The Amityville Horror filminin bu kadar meşhur olmasının bir nedeni de ürkütücü hikayenin tümüyle gerçek olaylara dayandırılması idi. Sinema salonlarında böyle bir etkiyi The Blair Witch’e kadar hiçbir film yaratamayacaktı.

Stuart Rosenberg’in yönettiği The Amityville Horror, Jay Anson’ın 1977’de çıkardığı aynı adlı kitaba dayanıyor. Ancak kitaptaki hikayelerin gerçek insanlara dayanması asıl korkuyu sağlıyor.

Genç evli çift George (James Brolin) ve Kathy Lutz (Margot Kidder) 80.000 USD gibi piyasanın çok çok altında bir fiyata düşeş bir ev alırlar. Çift ve Kathy’nin daha önceki evliliğinden üç çocuğu yeni bir hayat kurmak için eve yerleşir. Lutz’lar evin önceki sahiplerinin kendi çocukları tarafından öldürüldüklerini bilmektedir. Zaten evin fiyatının bu denli düşük olmasının da ana sebebi budur.

Visions (2015)

Murat Kızılca — Sun, 30 Aug 2015 18:00:28 +0000

Ucundan Azıcık Esinlendik!

Başka filmlerin özgün fikirlerini arsızca sömüren devşirme filmlerden oldum olası hoşlanmamışımdır. 28 Ağustos’ta Geçmişin Laneti ismiyle gösterime giren Visions da benzer tavrıyla dikkat çekiyor. Yakın tarihli iki önemli korku filminin ana sürprizlerini aynı potada eritmeye çalışıyor çalışmasına ama ortaya çıkan karışımın pek iştah açtığı söylenemez.

Ağır bir trafik kazası geçiren Eveleigh, kocası David ile beraber bir bağ evine taşınır. Şarap üreticiliğine başlayan genç çift, bir yandan hayatlarına yeni bir yön verirken, bir yandan da kazanın şokunu atlatmaya çalışmaktadır. Hamileliğinin son aylarındaki genç kadın, garip görüntüler görmeye başlar. Evin hayaletli olduğuna inanan Eveleigh, etrafındaki kimseyi inandıramasa da araştırmalarına devam eder.

Poltergeist (2015)

Murat Kızılca — Sat, 23 May 2015 09:15:24 +0000

Geldiler! (They’re here!)

Kartları açık oynamak adına en baştan söyleyeyim; modern zaman ‘remake’lerine toptan karşıyım. Büyük stüdyoların ellerinde para basan birer oyuncak haline gelen (güya) yeniden çevrimlerin gerçekten ‘yeni’ bir şey sunacağına dair inancım kalmadı. Bir zamanların vizyon sahibi yönetmenlerinin ellerinden çıkan The Thing ya da The Fly gibi kafa açıcı ‘remake’leri bir daha görebileceğimizi hiç zannetmiyorum. Büyük stüdyolar işi riske atmak istemiyorlar. Dolayısıyla tamamen sembolik olarak uygulanan birkaç değişiklik dışında orijinal filmlerin can alıcı sahnelerine hiç dokunmayarak eşeklerini sağlam kazığa bağlıyorlar. O minik değişiklikler de çoğu zaman işlemiyor ve aslını yüceltmekten başka bir işe de yaramıyor açıkçası.

Blackwood (2014)

Ezgi Aksoy — Thu, 30 Apr 2015 07:51:22 +0000

“You can’t outrun fate.”

Son zamanlarda İngiliz sineması korku-gerilim türünde atağa kalktı. Bir biri ardına iyi örnekler veriyorlar. En azından izlerken sıkılmayacağınız ve izleyicinin merakını diri tutan filmler bunlar. 2014 yapımı Blackwood da bunlardan biri. Blackwood ayrıca, son dönem korku-gerilim sinemasında sıkça gördüğümüz bir musallat olayı (haunting) aslında nedir sorusuna enteresan bir cevap veriyor. Aslında cevap da vermiyor da, daha çok “bir de böyle düşün” diyor.

Daha çok televizyona yaptığı işlerle tanınan ödüllü İngiliz yönetmen Adam Wimpenny‘nin yönettiği ilk uzun metrajlı sinema filmi Blackwood, ilgi çekici ve izlemeye değer bir film. Daha önce 2009’da Roar adlı bir kısası mevcut yönetmenin. Filmde yüzü bir yerlerden tanıdık gelen, ama isimlerini bir türlü çıkaramadığımız oyunculardan olan Ed Stoppard ve Sophia Myles başrolde. İkisi de yer yer yardımcı rollerde, yer yer başrollerde gördüğümüz oyuncular. Doğrusu ikisi de genel olarak başarılı ve ortalamanın üstünde performanslar sergiliyorlar. Film de genel olarak ortalamanın gayet üzerinde. Zaten IMDb‘de korku ve gerilim filmleri neden bu kadar düşük puanlar alıyor, çözebilmiş değilim. Adet olduğu üzere, filmin konusuna da değineyim.

The Abandoned (2006)

Misafir Koltuğu — Sun, 05 Apr 2015 19:26:40 +0000

Pek dikkatimizde değil ama 2000’leri artık geride bırakmış durumdayız. Mesela 2006 yapımı bir filmi izlemeyi erteleye erteleye on yaşına getirdiğimizi çok geç fark ediyoruz. Tabii ki 10 koca yıl, herkes için olduğu gibi seyirci karşısında durmaksızın yeni metotlara muhtaç korku sineması için de oldukça uzun bir süre. İnsanda nasıl bir on yıl belalı kırışıklar, beklenmedik siyah lekeler oluşturabiliyorsa bazı filmler de bu sürede yaşlanabiliyor.

İspanyol-Bulgar-İngiliz yapımı olan The Abandoned da işte geçen yıllarda yaşlılıktan nasibini almış bir sinema örneği. Yapıldığı dönemde baskın kalıpların dışında kalmaya ne kadar çaba sarf etmiş olursa olsun bu Avrupa korkusu ne yazık ki uzun vadede hayatta kalacak bir iş olamamış. Gene de arşivlik değerinden ötürü üzerine konuşalım, tartışalım istedim.

The Abandoned 1966 yılında küçük bir Sovyet köyünde başlıyor. Yemek masasında tartışan köy ailesinin bireyleri, evlerinin önüne kadar gelip duran kamyonetle irkilirler. Gizemli kamyonetin içinde aldığı yaralardan ötürü son nefesini vermiş bir kadın ve yeni doğmuş iki bebek bulunmaktadır. Merak uyandıran bu açılışın ardından günümüze, filmin hakim zaman dilimine geliriz. Küçük yaşta evlatlık verilmiş sinemacı Marie Jones yıllar sonra anavatanı Rusya’ya köklerini araştırmaya dönmüştür. Arşivlerde bulunan belgeler biyolojik annesinin kimliğini açığa çıkarmaktadır. Marie annesinin kimliğine ek olarak kendisine miras olarak bir arazi kaldığını da öğrenir. Genç kadın her ne kadar bu araziyi istemese de sonunda mirasını görme kararı alır. Mevzubahis miras toprağı (tahmin edilebileceği üzere) ıssız bir bölgededir ve Marie’yi geçmişin dehşetiyle sarmaya hazır pek çok doğaüstü öğeyi içinde barındırmaktadır.

Laos’un İlk Korku Filmi: Chanthaly (2013)

Murat Kızılca — Mon, 05 Jan 2015 17:40:21 +0000

Laos, güneydoğu Asya’da Çin, Burma, Kamboçya, Tayland ve Vietnam arasına sıkışıp kalmış, denize kıyısı olmayan, yaklaşık 7 milyon nüfusa sahip bir ülke. Bağımsızlığını 1953 senesinde kazanan Laos, 1975 yılından beri tek partili sistemde Komünist Parti liderliğinde yönetiliyor. Siyasi ömrü birçok ülkeye göre daha kısa olan Laos’un doğal olarak sinema tarihi de öyle çok fazla detay içermiyor. Chanthaly’nin yönetmeni Mattie Do’nun bir röportajında belirttiğine göre ülkede bugüne kadar toplam 12 uzun metrajlı film çekilmiş.

Chanthaly, ülkenin ilk korku filmi olmasının dışında başka ilklere de imza atmış. Amerika ve Avrupa’daki festivallere kabul edilen ilk Laos filmi Chanthaly’nin yönetmeni Mattie Do da ülkenin ilk kadın yönetmeni olarak adını pek de geniş olmayan Laos sinema tarihine yazdırmış.