Çizgi Roman – Öteki Sinema

2018’den İz Bırakan Çizgi Romanlar

Can Yalçınkaya — Sun, 30 Dec 2018 12:21:33 +0000

1980’lerden beri söylenegelen, Anglofon gazetecilerin diline sakız olmuş bir deyiş var: “çizgi romanlar büyüdü!” Yani, çocuklar için olduğu düşünülen bir iletişim aracı, artık yetişkinlere yönelik ürünler vermeye başladı. Kuzey Amerika dışında pek çok ülkede çizgi romanlar yıllardır her yaştan okuyucu için üretildiğinden, kıdemli okurlar ve sanatçılar genelde bu klişeyle dalga geçerler. Bu senenin “çizgi romanlar büyüyor” olayı, kesinlikle Nick Drnaso’nun Sabrina adlı kitabının Man Booker ödülüne aday gösterilen ilk grafik roman olması idi. Her ne kadar Drnaso ödülü kazanamasa da, yüksek edebi kültürün çizgi romanları ciddiye alması adına önemli bir gelişmeydi.

DC Comics’in, Neil Gaiman denetiminde yayımladığı The Sandman Universe, gürültü koparan bir başka çizgi roman olayı olsa da, benim fazla ilgi çekmedi. Anaakım Amerikan çizgi romanlarına, alternatif bir bakış açısı getiren, Ed Piskor İmzalı X-Men Grand Narrative (ki geçen seneki listemde de yer almıştı) bu sene de kalitesinden ödün vermeyen bir seri oldu.

Bu sene okuduğum çizgi romanlara baktığımda, kişisel olarak fazla riske girmeyen, “aynısının devamı” niteliğinde işlere ağırlık verdiğimi görüyorum. Bunun, aile, iş ve kişisel projeler nedeniyle git gide daralan okuma zamanımla alakası var tabii, fakat beğenerek takip ettiğim üreticilerin süregelen projelerine yeni halkalar eklediği ve yüksek nitelikli işler ortaya koydukları bir yıl oldu. Kişisel projelerden bahsetmişken, bu sene hakemli bir akademik dergi olan Sequentials Journal’da yayımlanan “Homoti: The Turkish Gay E.T. Remake” adlı çizgi romanım (https://www.sequentialsjournal.net/issues/issue2/yalcinkaya.html) benim için önemli bir kilometre taşıydı.

Listeye geri dönecek olursak, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi, takip ettiğim Anglo-Amerikan, Avustralya ve Türkiye çıkışlı çizgi romanlara odaklandım. Bir “en iyiler” listesi değil, kişisel olarak bende iz bırakan işleri listeledim.

2017’den İz Bırakan Çizgi Romanlar

Can Yalçınkaya — Sun, 31 Dec 2017 10:12:10 +0000

2017 çizgi roman için iyi bir yıl oldu. Çizgi/Grafik Romanlar yine çeşitlilik ve orijinallik bakımından en zengin sanat dalları arasında yer aldı. Pek çok yeni başlangıcın yanı sıra, geçtiğimiz senelerdeki “iz bırakan çizgi romanlar” listelerinde bahsini ettiğimiz eserlerin yeni sayıları ve ciltleri çıktı. Alan Moore ve Jacen Burrows’un dev Lovecraftiyen projesi Providence, iki sene boyunca aralıklarla yayımlanarak nihayet tamamlandı. Simon Hansellman, stoner komedisi Megg, Mogg and Owl’un üçüncü cildi “One More Year”ı yayımladı. Kieron Gillen ve Jamie McKelvie’nin The Wicked + The Divine serisini severek okumaya devam ettik. 2017, Avustralyalı çizgi romancılar için iyi bir yıl oldu ve işlerini fanzinlerden severek takip ettiğimiz birkaç çizerin grafik romanları Top Shelf ve Fantagraphics gibi önemli Amerikan yayımcılar tarafından yayımlandı. Türkiye’de, ağırlıklı olarak çeviri çizgi roman ve grafik romanlar yayımlanmaya devam etti. Bartu Bölükbaşı’nın Ahmet Ümit’in romanı Elveda Güzel Vatanım’dan uyarladığı aynı adlı grafik roman dikkate değer bir yerli eser olarak anılabilir. Türkiye’nin çizgili gündemine damgasını vuran tartışmalardan biri, köklü dergilerden Penguen’in kapanmasıyla birlikte, mizah dergilerinin geleceği oldu. Aylık çizgi roman dergisi Hortlak da, maalesef 13. sayısının ardından yayın hayatına son verdi. Galip Tekin’in anısına çıkan yeni aylık dergi Gececi ise güzel bir sürpriz oldu. Bunun dışında çeşitli çizerlerimizin yurtdışında çizgi romanları çıkmaya devam etti. Sene sonu sürprizi olarak, Mike Carey’nin yazıp Kenan Yarar’ın resimlediği Barbarella’yı anabiliriz.

Bu sene yine okuduğum çizgi romanlar arasından bende iz bırakmış olanları sizler için listeledim. Her zaman olduğu gibi, bu kişisel bir liste ve takip ettiğim Anglo-Amerikan, Türkiye ve Avustralya piyasalarında yayımlanmış işlerden oluşmaktadır.

Öteki Sinema için yazan: Can Yalçınkaya

1) My Favourite Thing is Monsters – Emil Ferris

55 yaşındaki yazar/çizer Emil Ferris’in ilk grafik romanı My Favourite Thing is Monsters, bu seneki hemen her “en iyi çizgi roman” listesinde yerini aldı. 1960’lar Chicago’sunda geçen hikâye, korku filmleri ve çizgi romanlarına hayran Karen Reyes adlı 10 yaşındaki bir kızın, Holokost mağduru komşusu Anika’nın cinayetini çözmeye çalışmasını anlatıyor. Genç kızın, çizgili bir defterde tuttuğu görsel bir günlüğü şeklinde tasarlanmış grafik roman hem olağanüstü çizim tarz(lar)ı, hem de eşcinsellik, travma, Holokost, pop kültür, sanat tarihi, hastalık ve ölüm gibi pek çok öğeyi sürükleyici bir öykü içinde harmanlamayı başaran, “yoğun” olarak niteleyebileceğimiz bir kitap. Bu tuğla formatlı kitabın ikinci cildi de yakınlarda çıkacak diye duyduk. Bekliyoruz.

2016’dan İz Bırakan 14 Çizgi Roman ve Dahası

Can Yalçınkaya — Thu, 29 Dec 2016 14:51:05 +0000

Lafı kısa keselim: 2016 sağlı sollu kroşelerle bizi nakavt etmekle kalmadı, kalıcı beyin hasarı bırakmış olması da muhtemel. Kızdık, sövdük, üzüldük, yas tuttuk ve mümkün olduğu zamanlarda sinemayla, çizgi romanla, genel olarak sanatla terapi uygulamaya devam ettik.

Bu sene yine okuduğum çizgi romanlar arasından bende iz bırakmış olanları sizler için listeledim. Bu kişisel bir listedir ve takip ettiğim Anglo-Amerikan, Türkiye ve Avustralya piyasalarında yayımlanmış işlerden oluşmaktadır. Listede herhangi bir sıra söz konusu değil, fakat tematik gruplamalar kullandım.

2015’ten İz Bırakan 16 Çizgi Roman

Can Yalçınkaya — Tue, 29 Dec 2015 10:19:59 +0000

Baştan söyleyeyim: Bu oldukça kişisel bir liste. Hatta, listenin aşağı yukarı yarısını arkadaşlarımın yaptığı işler oluşturuyor. Bu demek değil ki söz konusu kişilere kıyak geçiyorum. Bahsi geçen çizgi romanların hemen hepsinin kıymeti kazandıkları ödüllerden veya dahil oldukları yıl sonu listelerinden belli.

Uzak Şehir: Kederli ve Karanlık Bir Grafik Roman

Misafir Koltuğu — Tue, 17 Nov 2015 10:10:09 +0000

İlk kitabı 2013 yılında Dumankara, Hayat Bir Yangındı ile başlayan Ankara-Grafik Roman Üçlemesi, geçen yıl çıkan Emanet Şehir ile sürmüştü. Geçtiğimiz hafta çıkan Uzak Şehir ile tamamlandı. Üç albümün senaristi Levent Cantek ve son iki kitabın çizeri Berat Pekmezci ile konuştuk.

Efsane Cilt II

Fatih Yürür — Wed, 11 Mar 2015 09:34:56 +0000

KURT ÇOCUK’UN MACERASI DEVAM EDİYOR!

İnsanlığın geleceği, genç savaşçı Tristan’ın; Tristan’ın geleceği ise maharetli Edwina’nın elinde! Bakalım Kurt Çocuk, hayatının bu en büyük sınavını verip, yoluna devam edebilecek mi? Yoksa seçilmiş olanın yolculuğu burada sona mı erecek? Pekala, cevabı biliyoruz… O halde asıl soru şu: Nasıl?

Öteki Sinema için yazan: Fatih Yürür

Yves Swolfs’un yaratmış olduğu Efsane serisinin ikinci halkası olan “Ormanın Derinlikleri” yeniden Presstij Kitap sayesinde okuyucuyla buluşuyor. Her ne kadar ilk maceranın üzerinden neredeyse üç koca yıl geçmiş olsa da, Tristan’ın mücadelesi ilk günkü diriliğini muhafaza etmeyi başarıyor.

Avustralya’dan Öteki Kafasında 10 Çizgi Roman

Can Yalçınkaya — Sat, 31 Jan 2015 18:00:34 +0000

Sydney’de ikamet etmeye başlamadan evvel Avustralya’da çizgi roman üretilir mi, yerel bir çizgi roman endüstrisi, yayıncılar, convention’lar var mıdır, hiçbir fikrim yoktu. Burada yaşadığım sekiz senenin ardından yavaş yavaş Avustralyalı üreticilerin elinden çıkmış çizgi romanlardan oluşan hatırı sayılır bir arşiv oluşturmaya başladım.

Bu listede, Öteki Sinema okurunun ilgisini çekebilecek 10 çizgi roman hakkında birkaç kelam edeyim dedim. Seçtiğim çizgi romanların kimi, korku, bilim kurgu, fantastik temalı, kimi ise biraz daha John Waters sularında (!) yüzen işler. Mevzubahis kitapların çoğuna dijital olarak ulaşma ihtimaliniz de cabası. [Sıralama rastgele]

2014 Yılının En İyi 14 Çizgi Romanı

Fatih Yürür — Wed, 10 Dec 2014 12:54:02 +0000

Her ne kadar yerli çizgi roman üretimlerimiz, ağırlıklı olarak kolektif formatta karşımıza çıksa da, yabancı yapımlar mevzu bahis olduğunda, kelimenin tam anlamıyla kum gibi çizgi romanlar düştü soframıza. Bir kısmı, sıkı takipçiler tarafından yıllar önce keşfedilmiş olsa da, taptaze romanlar da basılmadı değil hani!

Bu yıl, bariz bir biçimde geçtiğimiz yılları geride bırakacak bir basım savaşına tanık olduk adeta! Yıllar yılı Türkçe basılmış Batman ve Hellboy okumak için yanıp tutuşan biz fanilerin imdadına JBC yetişti ve koskoca Batman külliyatının haysiyetli öykülerini okuyucularla buluşturdu. Bonelli mevzusundaki istikrarıyla bilinen Çizgi Düşler ise, 100 Kurşun, Scalped, Savage Wolverine ve X-Force gibi serileri ardı ardına patlatırken; Y Son Erkek, macerasını da kısa aralıklarla bizlere sunmayı ihmal etmedi. Marmara Çizgi de, Saga serisini daha dumanı üzerinde tüterken basmakla kalmadı, çizgi roman “gurmelerinin” pek bir bayıldığı Chew’i de dilimize kazandırdı. Yılsonuna doğru basılan Kevin Smith imzalı Spider Man & Black Cat de en eğlenceli Spidey maceraları arasında yerini aldı.

Seyfettin Efendi ve Olağanüstü Maceraları 2: Hayırsız Ada

Fatih Yürür — Sun, 12 Oct 2014 21:28:04 +0000

İfşa-yi Sırr Ekibi Dehşetin Dişleriyle Karşı Karşıya!

Seyfettin Efendi ve esrardaşları geri döndü! Üstelik bu sefer daha dişli bir rakip ve daha karanlık bir öykünün kahramanları olarak! Gece vakti kopan ızdıraplı feryatların, Sultan Mehmet Reşat döneminde, İstanbul sokaklarına salınan dehşetin, şehrin tepesinde gezinen kadim uğursuzluğun kaynağı nedir? Dahası, “Hayırsız Ada”nın esrar perdesi aydınlanacak mıdır? Hepsi ve daha fazlası, İfşa-yi Sırr Teşkilatının muhterem muvazzaflarının bu son macerasında aydınlığa kavuşacak!

Gezi’nin Hikayeleri Çizgi Antoloji Oluyor: Dirençizgiroman

Misafir Koltuğu — Sun, 25 May 2014 19:28:33 +0000

Yaklaşık bir yıl önce bugünlerde Gezi Direnişi, eğer elimizi taşın altına koyarsak güzel bir geleceğin mümkün olduğunu hepimize gösterdi. Küçük, barışçıl ve haklı bir protestoya gösterilen büyük tahammülsüzlük, sonunda Direniş’in kıvılcımını tutuşturdu. Gezi Direnişi çığ gibi büyürken gerek sokakta gerekse sosyal medya üzerinde büyük bir yaratıcılık patlamasını da beraberinde getirdi.

#direncizgiroman işte o günlerin yaratıcılık dalgasının etkisiyle başlamış ve oluşan Gezi ruhunun bir yansıması olmayı amaçlayan bir çizgi roman projesi. Yaklaşık 20 kişilik bir yazar-çizer kadrosuyla Gezi Direnişi günlerini farklı perspektiflerden anlatan /inceleyen derleme, direnişin birinci yıl dönümüne yaklaştığımız şu günlerde tamamlanma aşamasında. Editörlüğünü Öteki Sinema’nın da yazarlarından olan Can Yalçınkaya’nın üstlendiği, Fatih Yürür ve Serdar Kökçeoğlu‘nun da hikayeleriyle destek verdiği derlemenin yakında İngilizce ve Türkçe olarak basılması planlanıyor.

Murat Başekim’le Çizgi Roman ve Fantastik Üzerine

Can Yalçınkaya — Wed, 30 Apr 2014 07:58:10 +0000

Murat Başekim, Türkiye’de çizgi roman ve fantastik edebiyat okurunun aşina olduğu bir isim. Kısa ömürlü Tam Macera dergisinde yazdığı Cinhan öyküleri, akabinde kendine has üslubuyla Anadolu’nun tekinsiz gecelerine musallat ettiği Deli Gücük senaryoları ve “şark gotiği” kısa öyküleriyle sadece sağlam bir üsluba değil, dehşet verici bir hayal gücüne sahip olduğunu gösterdi.

Geçtiğimiz haftalarda çıkan ilk romanı İskit, hayalperest hikayeci Od’un bozkırın sert şartlarında hayatta kalabilmek ve sevdiği kadınla ocaklanmak için hikayeleri bir kenara bırakıp ok salmayı, savaşmayı ve can almayı – kısacası İskit olmaya – karar vermesini anlatıyor. Murat’la yazın serüvenini, İskit’i, tarihi ve hikayeleri konuştuk.

Öteki Sinema için söyleşen: Can Yalçınkaya

Hocam, Türk okuru seni yazdığın korku çizgi romanlarıyla tanıdı ilk kez. Bize biraz yazarlığa nasıl başladığından ve çizgi roman serüveninden bahseder misin?

Avustralya’da Çizgili Haftasonu

Can Yalçınkaya — Tue, 29 Apr 2014 17:08:06 +0000

Güneşli Avustralya’dan merhaba! 4-5 Nisan tarihleri arasında, Güney Avustralya eyaletinin başkenti Adelaide’de çizgi romanla dolu bir haftasonu geçirdim. Bu tür etkinliklere katıldığımda hep yaptığım gibi izlenimlerimi Öteki Sinema okurlarıyla paylaşayım dedim.

Adelaide’e sebeb-i ziyaretim, Adelaide Üniversitesi’nde düzenlenen Inkers and Thinkers (Çiniciler ve Düşünürler) sempozyumuna katılmaktı. Üç doktora öğrencisi, Aaron Humphrey, Amy Maynard ve Troy Mayes’in organize ettiği sempozyumda, akademik çizgi roman çalışmalarıyla ilgili sunumların yanısıra, üreticilerden de katılımlar olacaktı.

Sempozyum günü gelip çattı. Sabah 9’da başlayan programa yetişmek üzere gece 3.30’da evden çıktım. Şaka olsun diye birbirini yumruklayan genç adamların ve arada kendi kendine yüksek sesle gülen yaşlı bir adamın olduğu tren yolculuğunun ardından havaalanına vardım. Adelaide’e kazasız belasız ulaştım ve sempozyumun açılış konuşmasına 5 dakika kala üniversiteye girdim.

Seyfettin Efendi ve Esrarengiz Hikayeleri

Fatih Yürür — Wed, 23 Apr 2014 08:47:26 +0000

Ifşa-ı Sır Ekibi Yeniden İş Başında!

Geçtiğimiz yıl ülkemiz coğrafyası içerisinde üretilen en kaliteli çizgi romanlardan biri olan Seyfettin Efendi’nin Olağanüstü Maceraları devam ediyor!

Öteki Sinema için inceleyen ve yazan: Fatih Yürür

Devrim Kunter’in büyük bir sabır ve özveriyle hayata geçirdiği, ülkemizin tarihsel gerçekliğinin içerisine başarılı bir biçimde yedirdiği ve fantastik-polisiye türünü birbiri içerisinde başarılı bir biçimde erittiği keyifli maceralardan oluşan ilk cildin ardından; bu sefer ağırlıklı olarak takım çalışmasının ürünü olan kısa hikâyelerle selamlıyor bizleri Seyfettin Efendi!

Malum yaşadığımız coğrafyanın havasından mıdır suyundan mıdır bilinmez ama ülkemiz sınırları içerisinde kaliteli çizgi öyküler üretebilmek fazlasıyla külfetli bir iştir! Bu zamana kadar bunun nedenleri ve nasılları hakkında ciddi ciddi kafa patlatılmış olsak da; bahsi geçen sorunsalın tek bir sacayağı olmadığı için, tartışmalar genellikle havada asılı kalır. Yine de piyasa şartlarının acımasızlığının yanı sıra; ülkemizdeki yazı-çizi meselelerinin bugün hala ciddiye alınamamış olması, en bilindik sebeplerdir. Diğer taraftan çizer egosundan sıyrılabilmeyi başarmış, çalışkan sanatçıların sayısının azlığı da üretim kabızlığının tuzu biberidir.

Levent Cantek ve Berat Pekmezci ile Emanet Şehir

Misafir Koltuğu — Thu, 17 Apr 2014 12:56:43 +0000

Geçen sene çıkan Dumankara antoloji/grafik romanıyla memlekette emsaline pek rastlanmamış bir işe imza atan yazar Levent Cantek, bu kez Dumankara’da yer alan iki kısa hikayenin çizeri Berat Pekmezci’yle Emanet Şehir adında yine Ankara’da geçen ikinci bir grafik romana imza attı. Yazarı ve çizeriyle Emanet Şehir’i, grafik romanları ve gelecek projelerini konuştuk.

Öteki Sinema için söyleşen: Serap Uysal

Önce Berat’la başlayalım. Sonuçta onu ilk kez bu kadar çok sayfada gördük. Dumankara’da iki ayrı çalışmada kendini göstermişti ama…Biraz kendini tanıtır mısın bize?

Berat Pekmezci- 1986 İstanbul doğumlu bir çizerim. 7 yaşından beri kendi çizgi romanlarımı çiziyorum ve yirmi yıl sonunda bir kitabım oldu.

Hayırlı olsun :) Çizgi roman ilgisi nerden geliyor?

B.P.- Abim sayesinde çizgi roman dolu bir evde gözümü açtım. Bana da o sevdirdi çizgi roman okumayı.

Robocop Çizeri Korkut Öztekin ile Söyleştik

Can Yalçınkaya — Mon, 03 Mar 2014 16:50:41 +0000

“Robocop’un beden dilini kurgulamak büyük bir keyif”

Steven Grant’in Frank Miller’ın Robocop 3 için yazdığı senaryodan uyarladığı ve memleketimizin usta çizerlerinden Korkut Öztekin’in çizdiği Boom Studios etiketli RoboCop: Last Stand, geçtiğimiz haftalarda çıkan 7. sayısıyla tamamlandı. Çizer Korkut Öztekin’le Boom Studios macerasını, fanı olduğu bir karakteri çizmenin güzelliklerini, yeni RoboCop filmini ve daha pek çok konuyu konuştuk.