Can Evrenol – Öteki Sinema

TikTok Türkiye’sinin “Dogma 95”i: Çıplak

Can Evrenol — Sat, 08 Jun 2024 08:39:38 +0000

Çıplak, sadece seyirciye bir sonraki bölümü izletmek gayesiyle yapılmış bir “içerik” değil, öncelikle sinema hissiyatının ön planda olduğu, sekiz perdeden oluşan bağımsız bir sinema filmidir benim için. Hem sinematografi olarak, hem senaryo olarak, hatta projenin finanse ediliş şekli olarak, projenin her adımında tavrımız gerçek bir bağımsız sinemacı tavrıydı. Bu çizgide Merve Göntem, Orkun Göntem, Tanay Abbasoğlu ve Müge Bayramoğlu ile aynı kafada buluşabildiğimiz için Çıplak, Çıplak oldu.

Cannes 2024 ve Sayara

Can Evrenol — Tue, 28 May 2024 13:56:45 +0000

10 sene önce, tam bugünlerde, Öteki Sinema’ya Cannes 2014 başlıklı, epey heyecanlı ve naif bir yazı yazmışım. Şimdi denk geldi, 10 sene sonra, geçen hafta tekrar Cannes Film Festivali’ndeydim. Hem de bu sefer ilk defa ucundan köşesinden festivalin bir parçası olarak. E dedim bu mazeretle Öteki’ye bir yazı daha yazayım.

Bildiğiniz üzere Cannes, dünyanın en prestijli film festivali olmasının yanında, bir yandan da dünyanın en büyük film fuarı. Marche Du Film tabir edilen bu fuar alanında her ülkeye ait bir çadır bölmesi oluyor. Bunlara “pavilion” deniyor.

Bay Popo

Can Evrenol — Mon, 13 Nov 2023 14:21:47 +0000

İlkokul 5, sömestir tatili. Demek ki sene 1992. Marmara’nın sayfiye koylarından birinde, ufak bir oteldeyiz. Otelin önünde çay bahçesi gibi çardaklı bir kısım var. Akşam yemeğinden sonra açık havada böyle 15-20 müşteri toplanmış, plastik masa ve sandalyeler… Televizyon izleniyor. Orta boy, tüplü bir televizyon yukarda, köşede. Film daha yeni başlıyor. Ben de kenardan yerimi alıyorum. Önce Banu Alkan çıkıyor. Müşteriler arasında ufak gülüşmeler. Ardından Tolga Savacı çıkıyor ve masalardan “Oooo! Şimdi oldu” gibi sesler yükselmeye başlıyor. Erkekler, kadınlar, mütevazı bir aile ortamı. Beraber maç izler gibi Banu Alkan, Tolga Savacı, tatlı su erotizmi izliyorlar… Sanki bir İran festival filmi gibi ortam.

Çocukluğumun Türk Sineması, Bizimkiler, Helvetica ve Star 1

Can Evrenol — Wed, 25 Oct 2023 20:11:13 +0000

Babam 1941 doğumluydu. Küçükken bana Pazar sabahları nasıl ailece sinemaya gittiklerini anlatırdı. Matine kültürü diye bir şey varmış o zamanlar. Cümbür cemaat gidilirmiş sinemaya. Bugünün dünyasında arkadaşlarla toplanıp AVM’lerde sinemaya gitmeye benzetebiliriz en yakın. Ama çok dandik bir benzetme oldu bu. Yazarken suratım ekşidi.

Kwai Köprüsü’nden Black Mirror’a Sinemanın Kutsallığı ve Ölümü

Can Evrenol — Tue, 24 Oct 2023 17:10:06 +0000

Sinemaya dair ilk anım Pamukkale’de bir otelin televizyon odasından. Annem, babam ve bir avuç otel müşterisiyle birlikte 1957 yapımı meşhur Kwai Köprüsü’nü izliyormuşuz. İzliyormuşuz diyorum çünkü ben bu anıyı galiba hatırlamıyorum ama annem ve babam o kadar çok anlattı ki, hani olur ya öyle, hatırlıyor gibiyim. Televizyon odasının atmosferi, boş duvarlar, hafif sigara dumanı, köşede yüksekte duran bir televizyon ve dikkatle televizyondaki filmi izleyen “büyükler” gözümün önünde sanki.

Cannes 2014

Can Evrenol — Sun, 25 May 2014 18:52:53 +0000

Festivalde ödül için yarışan en iddialı iki filmi ‘Kış Uykusu’nu ve ‘Bay Turner’ı izledim. Ve itiraf ediyorum ki festivalin, hatta yılın en iyi filmi kesinlikle… ‘It Follows’!

Öteki Sinema için yazan Can Evrenol

Doğrusunu söylemek gerekirse, hakikaten dedikleri kadar var. Cannes Film Festivali muhteşem bir ortam! Kırmızı halı, fotoğrafçı ordusu, bilet dilenen gençler, yemekler, partiler, deniz, güneş, müthiş şık insanlar, süper güzel kadınlar ve 4 katlı milyon dolarlık süper lüks yatlarla sinemaya doyacağınız bir ortam… Şaka bir yana, Cannes tecrübesinin esas olayı, sokakta yürürken herkesin azrasından hissedilen sinema aşkı. Bir arkadaşım çok güzel özetledi; buradaki insanların hepsi öyle veya böyle bir şekilde hayat ile bağlarını sinema üzerinden kuruyorlar. O yüzden insanlar başka bir şık, başka bir güzel geliyor olabilir…

The Angry Video Game Nerd

Can Evrenol — Sat, 11 Jan 2014 19:45:52 +0000

İşte karşınızda Asabi Bilgisayar Oyunu İneği! Orijinal ismiyle The Angry Video Game Nerd, kısaca AVGN, eski adıyla Angry Nintendo Nerd!

AVGN, bugün internette vintage gaming (antika bilgisayar oyunları) üzerine en yetkin ve en popüler isimlerden biri. Gerçek ismi James Rolfe. 1980 doğumlu. Kendi YouTube kanalında 7 sezonda 117 bölüm yayınlamış kült bir karakter. Bir milyondan fazla takipçisi var. Olayı, eski ve genellikle kötü bilgisayar oyunlarını (+oyun makineleri /filmler /çizgi filmler vs…) yorumlamak. Ve bu sırada bolca sinirlenip oyunlara küfür etmek.

4 Manyak Alternatif Batman Öyküsü

Can Evrenol — Sat, 04 Jan 2014 22:02:24 +0000

Maskeli süper kahramanları çocukluğumdan beri sevmekle beraber, bu çizgiromanları baştan sona okumaya her zaman biraz mesafeli yaklaşmışımdır. Çünkü süper kahraman hikayeleri, jenerasyonlar boyunca çocuklara pazarlanabilir olması adına her türlü naif mantık ve devamlılığın çok ötesinde, sakız gibi uzata uzata, artık pembe diziden de öte saçma sapan ölümsüz bayık hikayelere dönüşenleri çoğunluktadır. Birçoğunun zaten çıkış noktası (gizli kimliklerinin gizli kalabilmesi, giydikleri kostümlerin saçmalığı vs…) baştan mantıklı fantastik okuyucusunu soğutan şeylerdir. Birçoğumuz, çocukluğumuzdan aşık olduğumuz için bu hikayelerdeki türlü saçmalıkları görmezden gelerek bambaşka bir bilinçle ancak bu hikayelerden hala zevk alırız. Falan filan… Sadede gelelim.

Room 237 (2012)

Can Evrenol — Sun, 01 Dec 2013 15:45:23 +0000

En sevdiği filmlerden biri The Shining (1980) olan biri olarak, ilk defa bu Room 237 belgeselini duyduğumda oldukça heycanlanmıştım. Ya !f’te ya IKSV’de oynayan belgeselin posterine de bayılmıştım. Kesin görmeliyim diyordum ama fırsat olmadı.

Öteki Sinema için yazan: Can Evrenol

O zamandan beri birkaç kişiden Room 237’yi duydum. Yorumlar genelde filmin olayı çok abarttığını ama Kubrick’in The Shining’e türlü gizli altmetinler yerleştirdiğini anlatıyordu. Hatta yorumlar içinde en garibi Kubrick’in The Shining ile aslında insanın Ay’a ayak basmadığını ispatladığını anlatmasıydı. Herhalde deli saçması bir belgesel diye küçümsedim geçtim.

Neyse, geçenlerde torrentten indirdiğim Room 237’e sonunda sıra geldi de bir şans vermeye karar verdim. Filmi 2. dakikasında kapatıp anında bilgisayarımdan silmeyi düşündüm. Shining’in posterinde ”Amerika’dan Gelen Dehşet” ibaresinin aslında Kızılderililerle alakalı olduğu gibi saçma sapan bir iddia ile başlamıştı belgesel. Hemen ardından Jack Torrence’in yazdığı Alman daktilosu ve çocuğun tshirt’ündeki 42 sayısını 1942’deki Yahudi soykırımına bağladılar.

Öteki Sinema © 2026 | 0 yorum | yazının devamı »

Cem Özüduru’dan Yeni Çizgi Roman: Şafak Ayazı

Can Evrenol — Tue, 20 Aug 2013 12:38:17 +0000

Bir süredir uzak kaldığım Öteki Sinema yazılarıma bomba gibi bir yerli çizgi roman yazısıyla döndüm! Cem Özüduru’nun yeni kitabı: ŞAFAK AYAZI!

Zengin bir babanın ressam oğlu ile barda tanıştığı genç güzel ve gizemli bir dilberin hikâyesi Şafak Ayazı. Şafak adındaki bu genç güzel kızın, dişlerini hasta ruhlu faşist polislerin boğazlarına geçirdiği oldukça sıkı bir aksiyon sahnesiyle başlayan hikâye, daha sonra kahramanımız Deniz Gündoğdu’nun hem Ege’ye, hem de kendi iç dünyasına yaptığı yolculukla devam ediyor…

Öteki Sinema © 2026 | 0 yorum | yazının devamı »

Nam’s Angels / The Losers / Savaş Melekleri (1970)

Can Evrenol — Thu, 25 Oct 2012 19:12:46 +0000

Vietnam savaşı esnasında, Amerikan ordusu, esir düşen üst düzey bir CIA yetkilisini kurtarmak için çeşitli disiplin suçlarından dolayı ordudan kovulmuş bir motorsiklet çetesini görevlendirir. Her biri birbirinden asi, hippi ve zevk düşkünü bu eski askerlerden oluşan çete, Yamaha motorsikletlerine modifiye ettikleri makineli tüfeklerle bir Vietnam esir kampına baskın yapacaklardır…

İlkokul 2 veya 3’e gidiyodum herhalde. Arkadaşım videocudan Savaş Melekleri diye bir film kiralamıştı. O zamanlar ateş etmeli filmlerin hastasıydık tabi. Bir filmde bir adam eline makineli tüfeği alıp dadadadada başlasın ateş etmeye, dublörler kendilerini yerlere atsın, tamam! Bayılıyorduk o filme. Bu kadar ucuza indirgenebiliyormuş bazen olaylar insanın kendi tarafından bile, hey be… Neyse, bu Savaş Melekleri adlı film de öyle bir filmdi işte. Hatta o güne kadar izlediğim filmler arasında en heyecanlı olanıydı galiba. Filmle ilgili hiçbir şey hatırlamıyordum. Sadece baya ateş edildiğini ve bir de motorsikletler olduğunu hatırlıyordum, o kadar…

Öteki Sinema © 2026 | 0 yorum | yazının devamı »

Yeni Distopya Estetiği

Can Evrenol — Thu, 04 Oct 2012 16:23:43 +0000

80’li ve 90’lı yılların distopya (kötümser gelecek) filmlerini bir düşünelim… Running Man, Totall Recall, Demolition Man, Mad Max II, Escape From LA, Tank Girl, Space Truckers, Starship Troopers, Fifth Element ve Judge Dredd gibi baş döndürücü bilimkurgu/macera filmleri… Bizim jenerasyonumuzun aşık olduğu filmler… Peki, nasıldır bu filmdeki o karanlık gelecek tablosu? Karanlık, mahşeri ve korkunçtur değil mi?

Halbuki, aslında şimdi bu devirde tekrar geri dönüp de izlerseniz bu karanlık ve korkunç distopya filmlerinin aslında rengarenk punk moda partileri gibi olduğunu hayretle fark edeceksiniz. 80’lerin modasına uygun bir renk karmaşası göreceksiniz. Cart, parlak renkler. Deri pantolonlar, mohawk saçlar, pembe dev küpeler, yeşil gözlükler, piercingler, zincirler… Hatırladığınızdan daha aydınlık, daha masalsı ve çocuksu… Sefalet içindeki suç bataklıkları olarak tasvir edilen bu mekanlar, aslında normal hayatta olsa kesinlikle kaçırmak istemeyeceğiniz rave partilerden farksızlar. Demolition Man‘de yeraltında fare-burger yedikleri ortamı hatırlayın… Veya Arnold’un Total Recall‘da girdiği bar mesela… O son derece gerçekçi ve kapkaranlık Blade Runner‘de bile sokağa indiğinizde neon ışıklar içinde bir karnavalda gibiyiz dikkat ederseniz. Camden Town’da Cyber Dog adeta…

Öteki Sinema © 2026 | 2 yorum | yazının devamı »

Cowboys & Aliens (2011)

Can Evrenol — Thu, 20 Sep 2012 17:47:56 +0000

Oldukça cesur bir eğlencelik gibi gözüken Cowboys & Aliens, uzun süredir sinemalarımızda görmeye alışkın olmadığımız türden dev bütçeli bir b-tipi aksiyon filmi. Hem ağırbaşlı, hem çocuksuluğundan hiç ama hiç utanmayan, kovboylar ve uzaylılar gibi iki fetiş haline gelmiş masalı birbirine cart diye geçiren bir film…

Dev bütçeli bir b-tipi aksiyon dediniz mi orada bir durmak lazım… Ne demek bu? Şu demek; Bir aksiyon filmi eğer bir b-filmse normalde gişeye oynamaktan çok, belli bir zevke, belli bir janr seyircisine hitap eder. Bütçesi küçüktür. Haliyle senaryosu kendi bütçesine göre fazla iddialıdır. Anlatmak istediği dev senaryoyu perdeye yansıtmak adına çocuksu ve tiyatral durumlara düşer… Ama sonunda başı diktir. Örneğine kolay kolay rastlayamayacağınız çılgın hikayeler ortaya çıkar. Örnek olarak hemen aklıma Death Race 2000 (1975), Tremors (1990) ve Mortal Kombat (1995) geliyor mesela…

Cowboys & Aliens da ise durum biraz farklı. Filmin zaten adı yetiyor da artıyor zaten bu kategoriye ait olmasına. Ama enteresan bir şekilde filmi izlediğiniz zaman, Indiana Jones ölçeğinde epik bir sonuçla karşılaşıyorsunuz. Kovboylar ve Uzaylılar adında bir filme 163 milyon dolarlık bir bütçe ve Daniel Craig ve Harrison Ford gibi iki dev isim verince ortaya bambaşka yeni bir melez çıkıyor…

Cowboys & Aliens, yapım açısından baktığınız zaman aslında bir aksiyon sineması değil, günümüzde onun yerini almış olan çizgiroman-uyarlaması sineması örneği…

Öteki Sinema © 2026 | 0 yorum | yazının devamı »

Katil Timsah Filmleri

Can Evrenol — Tue, 11 Sep 2012 22:30:01 +0000

Çocukluğumdan beri her türlü canavar ve canavar filmi ilgimi çekmiştir. Canavarlara baktıkça, ister istemez kendim hakkında, insanlık hakkında düşünürüm. Çünkü sonuçta canavar nedir? İnsan olmayandır. Hatta bazen sadece “olmayan”dır (Entity, 1981). İnsan olmayan bu hayali canavarları yine insanlar var ediyorlar ve var ederken kullanılan bazı temalar ortaya çıkıyor: “biz ve öteki”, “bastırılmış olanın geri dönüşü (return of the repressed)”, “çift (the double)”, “olağanüstü (uncanny)” gibi. Bu temalarla vücut bulan bir canavar aslında bize insanlığımızla ilgili bir şeyler anlatır. Hissettirir.

Dev canavarlar da kendilerine has bir alt kategoridir. Bize çaresizliğimizi, evren karşısındaki küçüklümüzü, doğadaki sıradanlığımızı hissettirirler. Bu dev canavar, doğrudan gerçek yaşayan bir hayvan ise bu his daha da kuvvetlenir. Bu duruma en uygun olan hayvanlar sinema tarihine bakıldığı zaman görüleceği gibi köpekbalıkları ve timsahlardır. Doğaları gereği bu hayvanlar hakkında bir film veya bir maket yapmak da daha kolaydır. Diğer insana saldıran hayvanları düşünürsek, mesela bir ayı, bir aslan maketi yapmak ile bir timsah maketi yapmayı kıyaslarsak fark ortaya çıkacaktır. Timsah, hareketsizliği, genel olarak suyun altında olması, çok az görünmesi ve surat ifadesi taşımaması gibi özelliklerinden dolayı bu konuya çok daha yatkındır. (Köpekbalığı da öyle). İşte bu yüzdendir ki sinema tarihinde bir dolu katil timsah filmi vardır. Tabi sık sık timsahların insan öldürerek haberlere konu olmasının da bunda payı büyük.

Öteki Sinema © 2026 | 4 yorum | yazının devamı »

Can Evrenol’dan Frightfest 2012 İzlenimleri

Can Evrenol — Sat, 01 Sep 2012 07:30:35 +0000

Eveeeet, bir Frightfest yazısında daha beraberiz. Bu sene Frightfest’te 5. senemdi. Daha önceki tecrübelerime göre Frightfest 2012 bir nebze daha sönük geçtiyse de, yine de artısıyla eksisiyle çok özel bir tecrübe daha geride kaldı.

5 gün boyunca Leicester Square’de Empire sinemasının dev salonunda arka arkaya tabuları yıkan, tahammül sınırlarını zorlayan, ve insanı koltuğundan sıçratan filmlerle haşır neşir olduk. Burada ufak bir parantez açmak istiyorum. Bu senenin neredeyse tamamını İstanbul’da geçirdim. Bu sebeple geçtiğimiz yıllardan farklı olarak festivale daha bir Türkiye’den katılıyormuş hissettim kendimi. Dolayısıyla Türkiye’de içinde bulunduğumuz kültürel dengeler, sansürler ve at gözlüklerinden sonra Frightfest’te 5 gün geçirmek tam bir kan banyosu gibiydi. Ama bu işin sadece bir boyutu…

Öteki Sinema © 2026 | 0 yorum | yazının devamı »