Hepimiz az ya da çok okul sıralarından geçtik.. Hayatımızın mühim bir bölümünü, kâh kanayan kalp ya da kopya çiziktirmeleriyle süslü bu tahta sıralarda dirsek çürüterek, kâh koridorlarında haylazlık yaparak harcadığımız sınıflarımızda çeşit çeşit öğrenciler de gördük..

Bunlardan kimisi, oturduğu sıradan koca bir çivi çıkmış da bi tarafına batıyormuşçasına yerinde duramayan, her şeye burnunu sokup, herkese yetişen ‘fırlama’ tiplerdi; kimisi de bunların tam tersi, teneffüslerde dahi -kerhen- yerinden kıpırdayan, bunun dışında sadece sessizce sırasında oturup dersi ya da kendini dinleyen tiplerdi.. Bir de -bencileyin- bu ikisinin ortalamasına tekabül eden ’sıradan’ çoğunluk..

Azınlık olmalarına karşın, zıtlığın ve marjinalliğin kendine has etkisiyle hiç sahneden inmeyen bu uçtaki tipler, dışa dönük zıpırların önlenemez kafaya alma, aşağılayarak kendini yüceltme dürtüleriyle (Elbette diğeri hiç istemediği halde..) hep birbirlerini çekerlerdi..

Sırf herkes gibi hareket etmedikleri, genelden farklı oldukları için layık görüldükleri bu saldırılara tepki vermekte oldukça zorlanan, can havliyle verdikleri tepkileri ayrıca alay konusu olan, o sessiz ve sakin çocuklar için okul hayatı, gerçekten katlanması pek zor bir karabasan gibidir..

Peki bu hayasızca saldırılara karşılık ’sıradan çoğunluk’ ne yapar?

Büyük bir kısmı hemen güçlünün yanında saf tutar, biraz zorlama da olsa zıpırlaşma emareleri gösterir.. Bunun yanlış bir davranış olduğunun idrakine varan az sayıda eleman da, her an ‘zalimin yeni hedefi olmak’ ihtimaline karşı, suratına yerleştirdiği hafiften bir sırıtmayla eğlenceye uzaktan katılır…

Hababam Sınıfı Belçika’ da

Nic Balthazar’ ın kendi romanından beyazperdeye uyarlayıp yönettiği Flamanca sözlü, Belçika mamulü Ben x, “Senden farklı ya da başarılı ancak kendini savunmaktan aciz öğrenciyi ez” evrensel okul gerçeğini perdeye yansıtarak, -belki biraz fazla acımasız- bir Avrupai ‘Hababam Sınıfı’ nın hışmına uğramış ‘genç kurban’ trajedisi sunuyor..

En başta, kendimizden verdiğim örnekte o içe kapanık, sosyal olamayan gençler bariz bir ruhsal hastalık belirtisi göstermedikleri halde, kahramanımız -üstüne üstlük- otistik bir gençtir..

Ben (Greg Timmermans), hastalığının etkisiyle, kendini bildi bileli, dünyaya, çevresine -bir teleobjektiften bakarcasına- sadece ayrıntılara odaklanarak bakabilen, bu dar ama derin bakış açısıyla her şeyi herkesten daha iyi gördüğü halde, bütüne ulaşmakta zorlanması nedeniyle de bedensel ve duygusal tepkilerinde hep gecikmeler yaşayan bir gençtir..

Özellikle evi dışında- hep diken üstünde, huzursuz bir yaşantı süren Ben’ in, hastalığının bir diğer belirtisi olarak normalden çok zeki olması, okuldaki normal ya da tembel zıpırların kıskançlıkla zehirlenmiş oklarına hedef olmasını kolaylaştırmaktadır..

Sekseninci seviye gibi olağanüstü bir düzeye eriştiği, Archlord adlı, -online oynanan- bir bilgisayar oyununun sanal dünyasıyla kendi iç dünyasını çakıştıran kahramanımız, maceradan maceraya koşan güçlü bir şövalye olarak kendi yarattığı bu dünyada doğrusu pek mutludur..

Evindeki -ya da kafasındaki- bu ’saygı duyulan’ güçlü Ben figürünü sokağa ya da okuluna (Ki bütün bu bildik mekanlar, onun gözünde, fantastik bir oyunda vahşi bir kaosun hüküm sürdüğü bir dünyadan farksızdır..) taşımaya kalktığında ise -ortamdaki kendine yönelik saygısızlığın da etkisiyle- mevcut psikolojik yetersizlikleri hemen devreye girer ve önüne olması gerekenden daha da büyük güçlükler çıkarır..

‘Normal’ küçük oğluyla, bu ‘problemli’ evladını -tek başına- büyük bir özveriyle büyüten annesi için Ben, sadece bir sevgili evlattır, yoksa durumuyla ilgili olarak bir takım Latince tıbbi isimler takılan bir hasta değil.. Ben’ in, çevresi tarafından -olduğu gibi- kabul edilmesi ve oğlunun da -mümkün olduğu kadar- toplum içinde hayatını idame ettirebilmesi tek dileğidir..

Fakat, Ben’ in de bi ara:”Kendimi sıkmamamı, rahat olmamı istiyorlar ama asıl onlar beni hiç rahat bırakmıyorlar ki..” şeklinde sitem etmesine sebep olan toplum, ona hiç rahat vermediği gibi, iyice delirmesi için de elinden geleni ardına koymayacaktır..

Ben’ in bilgisayar oyunundan arkadaşı olan ve içten içe tutulduğu Scarlite’ ın, bu ‘özel’ gencin gerçek dünyasından daha çok, iç dünyasında tuttuğu yer zamanla büyüdükçe film de gelişir.. Ve ‘birlikte’ kurdukları ve oynadıkları yeni bir oyunla, gerçek hayatın bozuk gidişine müdahale etmeyi denerler..Archlord oyununun bilgisayar ekranındaki görüntüleri üzerine yedirilmiş bir jenerikle açılan ve süresi boyunca da gerçek dünyayla oyun dünyasının görüntülerinin başarılı bir şekilde birbiri içine girdiği film, bu anlatımıyla da oldukça etkileyici..

Finalde olacaklar üzerine- Ben’ i tanıyanlarca yapılan ve başından itibaren bu dramın içine serpiştirilen ‘röportajımsı’ yorumların, yapıta zaman zaman bir belgesel havası verdiğini de görüyoruz..

Yaşattığı, kızgınlıkla karışık yoğun hüzün duygusuyla seyirciyi oldukça sarsan bu film, önemli mesajını -biraz- doğrudan ve sert verse de estetik kalitesine asla toz kondurmuyor..

Alexandre Aja: “Hepimiz korku türünün nasıl da değiştiğine dair hüsran duygusunu ve eski usüle dönme tutkusunu paylaşıyoruz.”

Yazan: Deniz Akhan Kaynak: Tersninja

Fransızların son dönemdeki korku filmi atağına şapka çıkarmak lazım. Bu atağın en öne çıkan isimlerinden biri şüphesiz Alexandre Aja. Bu cuma Aja’nın son filmi Aynalar / The Mirrors gösterimde olacak. Bu filmin ama daha çok Aja’nın muhteşem çıkışının yüzü suyu hürmetine Steven West‘in kendisiyle 11 Nisan 2008 tarihinde The Horror Review için yaptığı söyleşiyi misafir ediyoruz Tersninja’ya. Çeviri için bir kez daha Deniz Akhan‘a teşekkür ediyoruz.

Alexandre Aja kısa zamanda korku türünün uluslararası bir şöhreti konumuna yükseldi. Bu türdeki karakteristik filmi, 80 öncesi her şeyle ilgili anlayışımızı değiştiren, modaya uygun şekilde zihin uçurucu bir on dakikalık finale sahip, eski usül slasher filmlerine iç organlarınızda hissedebileceğiniz dehşet bir saygı gösterisi olan HIGH TENSION (Yüksek Tansiyon) filmiydi. Lions’ Gate’in gerçekleştirdiği Amerika dağıtımda R derecesinde değerlendirilerek (Çev. Notu: The Motion Picture Association of Amerika tarafından filmin 18 yaşından küçükler tarafından izlenmesini engellemek için getirilmiş sınırlama) bir dereceye kadar evcilleştirilse de, yapımcılığını orijinal filmin yönetmeni Wes Craven‘in yaptığı HILL’S HAVE EYES’ın tartışmalı yeniden çekimini Aja’nın üstlenmesi için gerekli dalgalanmayı yaptı. Aja’nın HILLS çevirimi yeterli, canlı ve güçlüydü. Bu film, Hollywood’un görünüşe göre hiç bitmeyecek 70′ler korku filmlerinin yeniden çevrim döngüsü içinde hâlâ en iyilerinden biri olarak duruyor.

Aja bu sene korku türüne, ev yapımı havasında psikolojik korku filmi P2′nin (şu anda Region1 DVD ‘de) yardımcı senaristi olarak ve Kiefer Sutherland’ın taşıdığı, ürpertici Koreli hayalet hikâyesi INTO THE MIRROR’un ana akım Amerikan yeniden çevrimi olan MIRRORS’un yönetmeni olarak geri dönüyor. İngiltere’de Alexandre Aja ile 15 dakika geçirecek kadar şanslıydım. Gittikçe gelişen çalışmalarını ve bu çalışmalarının 21. yüzyıl korku türünün içindeki yerini görüştüğümüzde ne kadar zeki, düşünceli ve hoşsohbet bir konuşmacı olduğunu kanıtladı. Bu röportajı ayarlayan Tartan Films UK’den John Dunning sayesinde, sohbetimizden bazı kısımları aşağıda okuyabilirsiniz.

Bay Aja, daha önce Fransa’da korku filmi yapmanın çok zor olduğunu söylemiştiniz. High Tension bazı şeyleri değiştirdi mi? Filminiz orada gösterildikten bu yana INSIDE ve FRONTIER(S)’in dahil olduğu pek çok uç düzeyde Fransız korku filmi çekildi [FRONTIER(S) filminde Aja’ya özel bir teşekkür bildiriliyor].

Fransa’dan çıkan ciddi korku filmleri oldu, ama Fransa’da korku filmi çekmenin hâlâ çok zor olduğunu düşünüyorum. Fransa’da çekilen film ve o filmlere giden seyirci tipi nedeniyle kolaylıkla bütçe bulunamıyor. Korku türü izleyicileri de bu tür filmleri TV’de ya da DVD’de çıkıncaya kadar beklemeye yöneliyorlar. Eğer Fransa’ya film yapmak için dönersem bunun bir korku filmi olacağını sanmıyorum.

HIGH TENSION, THE HILLS HAVE EYES ve şimdi P2; hepsi de güçlü bir kadın karakterin sürüklediği şiddet dolu, yaşam mücadelesine dayalı korku filmleri. Bu sizin tercih ettiğiniz korku filmi tarzı mı ve bu filmlerdeki anahtar tesiriniz nedir?

Evet. HIGH TENSION bu şekilde ortaya çıktı, çünkü 90′larda çevirilen korku filmlerinden yılmıştım. Ayrıca LAST HOUSE ON THE LEFT ve (Wes Craven’in) THE HILLS HAVE EYES’ı gibi 70′lerin Amerikan korku filmlerine olan sevgimden de ortaya çıktı bu filmler. Yeni filmim MIRRORS aynı kanaldan devam ediyor gibi; bu sefer daha çok doğaüstü unsur içerse de bir yaşam mücadelesi filmi.

P2′nin yardımcı senaristi olarak, sayfadan beyaz perdeye aktarılırken filmin çok değiştiğini gördünüz mü?

Senaryo beyaz perdeye aslına sadık bir biçimde aktarıldı. Eğer herhangi bir şey değişmişse bunlar yönetmen Frank Khalfoun’un eklediği çılgınlıklar ve mizahtır ve ben bunların yapım sürecini geliştirdiğini düşünüyorum.

Wes Bentley’i P2′nin canisi olarak seçerken nereden ilham aldınız?

Doğru aktörü bulmak çok zordu, ama Wes bu rol için mükemmeldi. Bir çeşit karanlık cazibesi ve bana THE SHINING’deki Jack Nicholson’u anımsatan bir tehditkârlığı var. Bazen onunla çalışmak zor, sorunlu bir genç, ama çok yetenekli. Ne zaman filmi tekrar izlesem performansında daha önce farketmediğim ince farklılıklar ve katmanlar keşfediyorum.

P2′de herhangi bir sansür sorunu ile karşılaştınız mı?

HIGH TENSION ve THE HILLS HAVE EYES filmlerini MPAA’ya pek çok kez sunmak zorunda kaldık, ama P2′yi sanırım sadece iki kere sunduk. Çok büyük sıkıntılar yok. Bence bir kan banyosundan ziyade korku ve ümitsizlik arasında muallak kalan bir film.

Müziğin filmlerinizde kullanımı kolaylıkla ayırt edilebiliyor. P2 ile tekrar Tomandandy ile çalıştınız, sizin HILLS HAVE EYES yeniden çevriminizde müzikleri bestelemişlerdi.

Evet, eski usülde film yapma fikri ile birlikte tekrar onlarla çalıştık. Yarattıkları ses kendine özgü ve çok etkiliydi, görünüşe göre filmin dokusuna çok iyi uydu.

İngiliz gazeteci Alan Jones siz ve sizin gibi günümüz film yönetmenleri Neil Marshall, Eli Roth ve Rob Zombie için adlandırma amacıyla “şıpırtı paketi” terimini uydurdu (Çev. Notu: burada “şıpırtı” ile kastedilen kan damlasının zemine düşmesi ve çıkardığı ses). Bu uç seviyedeki korku filmi yapımcıları topluluğunda yer almaktan gurur duyuyor musunuz?

Evet, kesinlikle. Hiçbirini kişisel olarak tanımıyorum, ama THE DEVIL’S REJECTS ve HALLOWEEN’i sevdim, bence DESCENT son birkaç yılın en iyi korku filmi. Hepimiz korku türünün nasıl da değiştiğine dair hüsran duygusunu ve eski usüle dönme tutkusunu paylaşıyoruz.

Şu anki korku filmlerinin durumu hakkında düşünceniz nedir?

Her zaman birileri çıkıp korku türünün öldüğünü söyler, ama sonra yaklaşık olarak her ay büyük ya da heyecan verici bir şey ortaya çıkar ve aynı döngü tekrar başlar. Bence bu her zaman olacak, ama bu tür hiçbir zaman ölmeyecek.