Beden Değiştirme Filmleri 1: Yaşlı Korkuları ve Gençliğe Ağıt

Beden Değiştirme Filmleri 1: Yaşlı Korkuları ve Gençliğe Ağıt

2 Kasım 2026

Star Trek dizisinin Turnabout Intruder bölümünde Kaptan Kirk tuzağa düşürülür ve bilinci başka bir bedene aktarılır. Olay ortaya çıkınca Spock bu ilginç olayla ilgili bir bilgi verir, 2269 yılında geçen hikayede, “böyle bir transferin daha önce galaksinin hiçbir yerinde başarıyla gerçekleşmediğini” söyler. Star Trek evreninde bu doğru olabilir ama sinemada beden değiştirme bu bölümün yayınlandığı 1969 yılına kadar ister bir beden değiştirme makinesi, ister bir sihir, ister ilahi bir dokunuşla olsun 20’den fazla filmde gerçekleşmişti. Sonradan bu sayı katlanarak arttı.

Beden değiştirme filmleri özellikle 80’lerde palazlanıp 2010’larda popülerleşmeye başladıktan sonra 2020’lerde bir patlama yaşadı. Bu yazı dizisi kapsamında incelediğim, 39 ülkeden toplamda 380 yapım içinde 80’lere kadar yapılmış yaklaşık 30 örnek varken yalnızca 80’lerde bu sayı 40, 2010’larda ise 110’a çıkmaktadır. 2020’lerin ilk yarısında önceki on yılın toplamına çoktan ulaşılmıştır. Yazılarda önemli bir kısmını anacağım bu yapımların tam listesine yazı sonundaki linkten ulaşabilirsiniz.

Beden değiştirme, korkudan komediye dramdan aksiyona pek çok yapımda karşımıza çıkan bir motiftir. Sinema yazarları ve akademisyenleri tarafından pek ciddiye alınmamış görünen bu filmlere kapsamlıca bakacağımız yolculuğumuz boyunca, beden değiştirmenin sinemadaki anlamlarını, hangi yapımlarda neler anlatmak üzere kullanıldığını, seyirci algısındaki yerini ve sinemasal düşünceye etkilerini göreceğiz.

İlk konumuz yaşlı korkuları olacak. Beden değiştirme filmlerinde yaşlılık iki zıt anlatının parçası olarak yer alır: Bir yanda gençliği sömüren bir iktidarın simgesidir; diğer yanda kendi hayatının kaçırılmış fırsatlarını umutsuzca telafi etmeye çalışan bireyin özlemini temsil eder.

YAŞLI KORKULARI

Yaşlanma etkilerini geciktirebilmek hatta durdurabilmek için sarf edilen çabalar çok büyük bir ekonomiyi besliyor. Egzersizler ve fonksiyonel beslenme reçetelerinden başlayıp genetik araştırmalara, yapay organlar üretmeye varan tıbbi çözümlerle ömrü uzatma, yaşlılıktan kurtulma çareleri aranıyor. Son amaç olan ölümsüzlük ve sürekli genç kalma idealinin bir fantezi olmaktan çıkmasını hedefleyen çalışmalar hızla sürüyor.

Sinemada gençleşme fantezisinin gerçekleşiverdiği hikayeler bu rüyanın gerçek kılındığı yaşamlar gösterir bize. En dikkate değer olanlardan bazıları ise hayata doymayan, ununu eleyip eleğini duvara asamayan, daha çok yaşayabilmek için her şeyi yapmaya hazır açgözlü yaşlıların gençlerin hayatlarını çalmaya kalktıkları öykülerdir.

Beden Değiştirme Filmleri 1: Yaşlı Korkuları ve Gençliğe Ağıt

2017 yılının en popüler filmlerinden Get Out, bu konuyu en fazla kitleye ulaştıran yapımlardan olmuştu ama ilk değildi. Beden değiştiren yaşlı korkuları 60’lardan beri yapılagelmektedir ve yaşlılar bu yapımlarda yalnızca yaşı geçkinleri değil toplumun zengin ve güçlü kesimlerini temsil ederler.

İlk örneklerden biri olup bütçesizlik içinde zar zor tamamlanabilen Monstrosity (1963) filminde zengin yaşlı bir kadın, yeni ölmüş bedenleri canlandırabilen bir doktorla anlaşarak kendisini genç bir bedene aktarmak ister. Bunun için hizmetçilik ilanı verip üç genç kadını evine alır. Bunlar ortadan kaybolurlarsa arayanları olmayacak kaçak göçmenlerdir. Canice planı için üç kadının bedenini, satın aldığı büyükbaş hayvanlarmış gibi iyice inceler ve beğendiğinden emin olur.

Zengin kadın, idealist bilim adamını satın alır ve araştırmalarını destekleyip ömrünü uzatabilmek için kimsesiz genç emekçilerin bedenlerini, iş güçlerini, güzelliklerini ve ömürlerini çalmaya kalkar. Zenginlerin bu sektörü besleyerek dünyaya kazık çakma istekleri ve bu kazığın saplandığı alt tabaka genç toplumun çilesini ifade eden bir hikayedir.

The Chronicle: Only the Young Die Good (2001) bölümünde, bir yaşlılar kliniğinde işe alınan genç hasta bakıcılar, buradaki zengin yaşlılar için yeni bedenler olarak kullanılırlar. Beğendikleri genç bedenlere geçen yaşlılar o kişinin kimliği ile yaşarken yaşlı bedene geçen hastabakıcı gençler, eğer yaşlılar yeni bedenlerinden memnun kalmazlarsa diye bir hafta tutsak edilip ardından da öldürülmektedir.

Beden Değiştirme Filmleri 1: Yaşlı Korkuları ve Gençliğe Ağıt

The Skeleton Key (2005) büyü yoluyla genç bedenleri ele geçirip ömürlerini uzatan bir çiftin öyküsüdür. Zengin yaşlıların sunduğu ayrıcalık tuzağına kananlar gençliklerini çaldırarak lanetlenir, onları sömüren efendilerin ölümsüzlüklerini ve dinçliklerini beslerler. Güney Kore sinemasından The Devil’s Game (2008), bir oyun oynayıp kazanırsa bir milyon dolar elde edecek ama kaybederse bedenini yaşlı bir kanser hastası zenginle değiştirmesi gerekecek olan bir gencin hikayesidir. Oyunu tabii ki kaybeder ve içine çekildiği kabustan kurtulmak için savaş verir.

Kapitalist düzenin toplumsal sömürüsü zengin yaşlı ve paraya muhtaç genç ikilemiyle verilir. Ama bu ekonomik yapıda sorun yaşlılar gözükürken sinema asıl sorunsalın yaşlı simgesindeki daha başka kökenler olduğunu gösterir. Sorun yalnızca birilerinin gençliği çalması değil bu ayrıcalığı mümkün kılan düzenin kendini kuşaklar boyunca yeniden üretmesidir. Beden değiştirme temalı yaşlı korkusunun erken örneklerinden biri Tatlı Cadı (Bewitched, 1964) dizisinde yer alır. Cawdor cadısı genç bedenleri çala çala 500 yaşına gelmiştir. Yaşlıların yeni bedenlerle yüzlerce yıl varlıklarını sürdürmesi, toplumun uru haline gelmiş kronik sorunlara işaret eder.

GENÇLERİ AVLAMA SEZONU

Yaşlının gence saldırısını agresif bir şekilde ve doğrudan gösteren filmlerde gençler neredeyse avlanırlar. Yaşlı insanların beyinlerini, kaçırdıkları genç insanlara nakleden bir klinikte uyanan gencin kendini ve arkadaşlarını kurtarma çabasını anlatan The Immortalizer (1989) filminde kırışmış bedenden kurtulup enerjik ve genç bedene geçerek yaşamın en güçlü dönemine yeniden erişen yaşlılarla, kendini bir anda sırt ağrıları ve acılarla, çabucak yorulan zayıf ve güçsüz bedenin ıstırapları içinde bulan genç insanların dramı bir aradadır.

Danimarka yapımı Body Switch (Farligt Venskab, 1995) filminde bir bilinç aktarma cihazı geliştiren profesör öğrencilerinden birini gözüne kestirir ve onu laboratuvarına çağırıp bayıltarak bilincini onun bedenine aktarır. Ölümcül hastalığından kurtulup bir de genç bir bedene geçen profesör bedenini geri almaya çalışan öğrencisine engel olmak için uğraşır film boyunca. Get Out’ta (2017), Amerikalı beyazlardan oluşan bir topluluk, kaçırdıkları siyah insanların bedenlerine geçerler. Siyahilerin emekleri yetmemiş gibi bedenlerinin de sömürülmesi anlatılır.

Fakat genelde bedenleri hedefleyen yaşlı korkularında genç avı için sinsi yaklaşımlar kullanılır. Genç bedeni doğrudan ele geçirmek yerine gerçek hayattakine daha yakın olan, onu güven, para veya kariyer vaadiyle tuzağa düşürmek tercih edilir. The Mephisto Waltz (1971) filminde, bir ara piyano çalmış ama yeterince yetenekli olmadığı için müzik üzerine sanat gazeteciliği yapan Myles, ünlü bir piyano sanatçısı Duncan’la görüşmeye gittiğinde Duncan onun parmaklarını çok beğenir ve piyano çalmak için ideal olduklarını söyler. Myles ile giderek yakınlaşan ve arkadaş olan Duncan aslında ölmek üzere olan bir kanser hastasıdır. Şeytani bir ayinle ruhu Myles’ın bedenine aktarılır. Duncan yeniden sağlığa, gençliğe ve mesleği için çok daha uygun parmaklara sahip olur. Servetini de Myles’a bıraktığından eski zenginliğinin ve de Myles’ın güzel karısının keyfini sürer.

Naked Souls’da (1996) genç bilim adamı Edward, bilinç transferini mümkün kılacak bir teknoloji üzerinde çalışmaktadır. Bunu başarmak üzeredir ama daha fazla bütçeye ihtiyacı vardır. Ona bu desteği tekerlekli sandalyeye mahkum yaşlı zengin bir genetikçi sağlar. Hatta ona deneylerinde bedenini kullanabileceğini söyler ve tüm servetini ona miras bırakır ki o yakında öleceğinden sonrasında istediği gibi projesinde kullanabilsin. Bu kadar büyük iyiliklere safça kanan Edward, yaşlı genetikçinin onun genç bedenini ve tüm yaşamını çalmasına engel olamaz.

Ün, para ve hayatı boyunca elde edemeyeceği varlıklar sunulan genç bireyler bu hikayelerde kullanıldıklarını anlamadan kalleşçe hazırlanmış tuzaklara doğru çekilir ve acımasızca oraya hapsedilir. Bilgeliklerini ve olanaklarını bonkörce paylaşan yaşlı imajına sahip karakterler, ün ve servetlerini kuşkulu yöntemlerle elde eden, başkalarının hakkını çalarak yükselenleri temsil ederler.

The Twilight Zone: The Pharaoh’s Curse (2003) bölümünde genç illüzyonist Mario, idolü olan Harry Kellogg’un ışınlanma numarasını öğrenmek ister ve işi bırakmış olan Harry’ye gider. Bedensel engelli hale gelmiş olan Harry son gösterisini bazı yakın dostlarına yaparak bu ünlü numarayı genç Mario’ya aktarmaya karar verir. Ama yaptığı, bir numara değil gerçekten de bir sihirdir. Harry 30 yılda bir bedenini değiştirecek birini bulmakta ve bu gösteriyle yeni bedenine geçmektedir.

Gençlerin öğrenme ve ilerleme tutkusunu kötüye kullanan, onu körelten, heyecanlarını elinden alan ve geleceğini karartan bir sistemin, onları kendi rızalarıyla tuzağa düşüren bir düzenin yansımalarıdır bu hikayeler.

HAYVAN ÇİFTLİĞİNDE BEDEN DEĞİŞTİRME

Gençlerin hayatını çalan sinsi yaşlılardan daha korkunç olanları ise kendilerine avlayacak genç arayanlar değil, onları bizzat yetiştirenlerdir.

Avustralya yapımı korku filmi Alison’s Birthday’de (1981) kendini genç bedenlere aktararak yaşamaya devam eden şeytani bir varlık, ona bağlı müritleri yoluyla hastanelerden belli zaman ve saatte doğmuş bebekleri kaçırıp yetiştirmekte ve 19. doğum günlerinde onların bedenlerine geçmektedir. Filmde Alison adlı kızın bu sürece dahil olması, bir kurbanlık koyun gibi yetiştirildiğini anlaması, bedenini şeytani varlığa kaptırırken kendisinin de yaşlanmış bedene kısılarak bir anda 80 yıl yaşlanması kabusu anlatılır. Gençleri, yaşlıların yönetimindeki toplum için sömürülmek ve etlerinden, sütlerinden yararlanıp kurban edilmek üzere yetiştirilen besi hayvanları olarak resmederek sert bir eleştiri yapar.

Beden Değiştirme Filmleri 1: Yaşlı Korkuları ve Gençliğe Ağıt

Kendi gençlik dönemlerindeki eskimiş anlayışla toplumu düzenlemeye çalışan ve bunda direterek vatandaşlarını ezen, engelleyen yöneticilerin gençlerin geleceğini kendi iktidarlarının devamı için kullanmaları, gençlerin kolayca yönetime getirilmeyip kendi gelecekleri üzerindeki karar hakkının ellerinden alınması, önlerinin kesilmesi, beden değiştirmeli yaşlı korkusunun önemli bir anlatısıdır. Buffy the Vampire Slayer’da, sorunlu ebeveynlerin, çocuklarının yaşamını çaldığına dair bir hikaye içeren Witch (1997) bölümü güzel bir örnektir. Baskıcı annenin altında ezilen liseli kızın bedeni, sihir ile anne tarafından ele geçirilir. Kız, annesinin etkisi altında özgürce ve rahat hareket edemediği için bedeni zaten kısıtlanmıştır. Annenin, kızının bedenine geçip gençliğinin keyfini sürmesi ise kızının gençliğini çalması anlatımını perçinler.

Çin yapımı Lookism (2019) dizisi küçükken evlatlık alınıp ABD’ye götürülen ve bedenindeki değişikliklerle yaşlı ve engelli bir zengin için yeni beden olarak hazırlanan Chris adlı bir gencin hikayesidir. Chris, kendisi gibi öksüz çocuklardan özel seçilenlerin beden değiştirme ameliyatları için alıkonulup yetiştirildiklerini ortaya çıkarır ve buna son vermeye uğraşır.

Bedeni çalınan gençlerin daha küçüklükten yetiştirilmesi anlatımının en uç örneğine yer veren Tayvan-Çin ortak yapımı The Soul (Ji Hun, 2021) yine kansere yakalanmış zengin bir iş adamıyla ilgilidir. Adam genç karısının bedenine geçer ve üstüne de hamile kalır. Böylece ilerde yine yaşlandığında kendi çocuğunun bedenine geçmeyi planlamaktadır. Sürekli yaşayacak ve hep şirketinin başında kalacaktır.

Beden değiştirme filmleri yaşlılık imgesini kullanarak iktidarı, sermayeyi, eski kuşakların egemenliğini veya toplumsal hantallığı temsil etmekle birlikte çocuklarına ve gençliğe ihanet eden, onlara düzgün bir dünya ve yaşam bırakmadıkları yetmemiş gibi hayatlarının en baştan çalınmasına izin vermiş jenerasyonu da lanetler. Bu bakış açısı yaşlıları, gençlerin sırtında onların kanını emen vampirlere benzetmeye kadar varır.

Beden Değiştirme Filmleri 1: Yaşlı Korkuları ve Gençliğe Ağıt

Sinemadaki beden değiştirme hikayelerinde bu metafor doğrudan kullanılmıştır da. Çok sevilmiş Güney Kore fantastik dizilerinden Alchemy of Souls (2022) elit bir yaşlı grubunun, seçtikleri genç öğrencilerinin bedenlerini çalması ve onların yerine geçmesini gösterir. Beden değiştiren yaşlılar bir tür vampire dönüşerek insanların yaşam enerjisini emerler. Böylece genç bedeni çalma, vampirlikle de ilişkilendirilir.

Dracula da aslında bir yaşlı korkusu hikayesidir. Gerçek anlamda gençlerin kanlarını sömürüp çoğu versiyonda bedenini gençleştirerek yaşamını sürdürür. Halktan uzak ve onlara tepeden bakan şatosunda, beslenmek için bir kümes olarak gördüğü kasabadan genç bedenleri çalıp arzusuna erişir. Toplumun kanını emen yaşlı profiliyle bedenini o taze kanla ölümsüz kılar. Bedenini gençleştirerek başka bedenlerin yaşam enerjisini tüketen Dracula beden değiştirmeli yaşlı korkusu ile akraba bir korku ailesine aittir.

Dracula’nın kalbine kazık çakılması ve gençlerin zaferi nadir bir mutlu sondur. Beden değiştirmeli yaşlı korkularında çoğu zaman genç karakterin elinden yaşamı bütünüyle alınır. Pek azında, kötü karakter yaşlılığına döndürülerek ya da ölümle cezalandırılır.

KORKUSUZ GENÇLEŞME FANTEZİLERİ

Yaşlıların kötülenip lanetlendiği korku yapımlarından başka şimdi de gençleşme fantezisinin daha zararsız hatta tam tersine verimli şekilde gerçekleştiği beden değiştirme filmlerine bakalım.

Yazı dizisi boyunca beden değiştirme anlatılarını üç temel biçimde ele alacağım. İlki beden değiş tokuşu yani yukarıdaki örneklerde gördüğümüz gibi iki karakterin birbirlerinin bedenlerine geçmesi, ikincisi bedenin tek taraflı olarak istilası, üçüncüsü de bedenin fiziksel olarak değişime uğrayarak gençleşip yaşlanması ya da başka birine dönüşmesi. Bu üçüncüsünde başka bir bedene geçilmez ama beden değişerek aynı anlatıma hizmet eder.

Beden değiş tokuşu yapmadan, doğrudan çocuk hale gelen bir adamın maceralarını anlatan Big John, Little John dizisinde (1976) John, olur olmaz zamanlarda çocukluğuna dönerek komik sahnelere neden olur. Değişimi, öğretmenlik yaptığı okuldaki çocukları daha iyi anlama ve onların dert ve sevinçlerini öğrenerek kendi çocukluğunu da hatırlamaya yarar.

İnsan ne zaman gençleşmeyi istemeye başlar? John gibi 40’lı 50’li yaşlara gelindiğinde kıpırtılar başlayabilir ya da özellikle yaşlı korkularında görüldüğü gibi hastalıkların ayyuka çıktığı, tenin buruştuğu, omurganın yamulduğu yaşlar öne çıkar. Gençleşme isteği yaşı, Japon çizgi dizisi ReLIFE’ta (2016) 27’ye kadar düşer. Hala iş bulamamış bir genç, arkadaşlarına rezil olmamak için onlara bir işte çalıştığını söyler, annesinden azar işitir durur. Üstüne artık ailesinden maddi destek gelmeyeceğini öğrendiği andaki yıkımı sırasında karşısına bir adam çıkar ve bir teklifte bulunur. Deneysel bir programa katılırsa bir yıl boyunca tüm ihtiyaçlarının karşılanacağını ve sonrasında kesin olarak iş bulacağını vaat eder. Genç çaresizlik içindedir ve hemen kabul eder teklifi. Aldığı özel bir hapla bedeni 10 yıl gençleşir. Bir yıl boyunca liseye gidecek ve yaşadıkları raporlanacaktır.

Okuldan sonra hayata atıldığında zorluklarla yüzleşen kimselerin henüz bu sorumluluğu yüklenmediği zamanlara dönüşü, yalnızca sorumluluktan kurtuluş fantezisi değildir. 10 yıllık yetişkin tecrübesi ve biraz daha olgun düşünce biçimi onu akranlarından ayıracaktır. Onlardan daha çok bilmek ve tecrübe sahibi olmak ezik bir öğrencinin ‘yeniden başlama’ fantezisinde çok önemli bir fark yaratır.

Korku türünde olmayan gençleşme fantezilerinin neredeyse tamamı, karakterin yeniden genç olmayı dilemesiyle başlar ama eski enerjik ve eğlenceli günleri yeniden yaşamak yanında asıl olarak, yetişkin aklı ve birikimiyle eski hataları düzeltme, kaçırılmış fırsatları değerlendirebilme ve özlemleri giderme isteği öne çıkar.

Keanu Reeves’in erken başrollerinden birini içeren Young Again’de (1986) eskisi gibi spor yapabilmeyi, yeniden gençlik aşkına kavuşmayı, o zamanlardaki gibi kaygısız ve mutlu yaşamını özleyen Michael, 40. yaş gününde dileğine kavuşur. Otobüste karşılaştığı gizemli bir adam sayesinde 40 yaşında bindiği otobüsten 17 yaşında iner. Değişir değişmez hemen gençliğinin tadını çıkarmaya başlar. Doya doya dans edip kaykaya binip dinçliğin, kıvraklığın, enerji dolu olmanın keyfini yaşar. Eski lisesine yazılır ve o günleri yeniden yaşama fantezisini gerçekleştirmeye koyulur.

Ama artık yetişkin hafızasını da yanında taşıdığından yeni genç arkadaşları gibi çılgınlıklara soyunamaz. Yaptıklarının yanlış olduğunu, yaşamlarını tehlikeye attıklarını söyleyerek onların canını sıkar. Önceden yaptığı hataları düzeltmeye çalışır ama onu da başaramaz. Dersini alır ve geçmişteki yanlışları unutarak şimdiki haliyle mutlu olup bundan sonrası için doğru kararlar vermeye çalışması gerektiğini öğrenir. Bu filmin yeniden çevrimi olan daha popüler olmuş 17 Again’de (2009), hataları düzeltme fantezisi yanında sorumluluk ve hatayı üstlenmeyi bilmenin önemi üzerinde de durulur.

GENÇLİKLE HESAPLAŞMA

Gençliğe dönüş neredeyse her zaman yalnızca eski günleri yeniden deneyimleme değil, yaşlılık dışındaki sorunların da çözüldüğü bir maceradır.

Seventeen Again (2000) filminde bilimsever torunlarının bir deneyinden yanlışlıkla etkilenen yaşlı karı koca 67 yaşından 17 yaşına dönerler. Yaşlılıklarında birbirleriyle anlaşamaz hale gelmişlerdir ve sürekli bir kavga içindedirler. Gençleşince ise bunun tadını çıkarır ve ardından birbirlerini kıskandırmaya çalıştıkları dönemleri yeniden yaşamaya başlarlar. Sorunlarını çözer aşklarını tazeler ve sonda eski hallerine geri dönüp yeniden evlenmeye karar verirler.

Beden değiştirme filmlerinin en bilinen örneklerinden biri olan 13 Going On 30 (2004) hoşlandığı erkek arkadaşından yüz bulamayan, diğer arkadaşları tarafından da küçümsenip alay edilen ergen bir kızın kendini büyümüş halde bulduğu bir hikaye anlatır. Bir gençleşme fantezisinin tersi gibi gözükse de aslında hikaye geçmişe dönme arzusunu yansıtır.

Jenna 13 yaşındaki aklıyla zaman atlayarak 30 yaşındaki bedenine ve zamanına ışınlanmış gibidir. Büyüdüğünde berbat biri haline geldiğini görerek hayal kırıklığı yaşar ve büyürken yaptığı hataları düzeltme çalışmasına girişir. Yüz vermediği ama onunla içtenlikle arkadaşlık eden tek kişiye kendini affettirir, daha iyi ve enerjik, hakkaniyetli biri olarak 30 yaşında bulunduğu entrikacı, çapkın, acımasız halinden çocukluğunun saflığı ve doğruluğuyla yeni bir benlik inşa eder. İşinde daha başarılı olur ve yeniden sevilen birine dönüşür. Hikaye böylece, bulunduğu durumdan hoşlanmayan bir kadının geçmişe dönüp her şeye yeniden başlama ve yanlışlarını düzeltme fantezisini de içerir.

Çok benzer bir hikayeye sahip olan Little (2019) büyüdüğünde asistanına zorbalık eden, herkese üstten bakan ve nefret edilen çekilmez bir kadınla ilgilidir. Bir gün kendini küçük kız haline dönmüş olarak bulur. Çocuk kalmak zorunda olduğu süre boyunca herkese kaba davrandığı yaşamın yanlışlığını görür. Gençleşme bu tip tersi hikayeler içinde de bir hayat muhasebesi ve yetişkinlikteki sorunun köklere dönerek çözülmesi üzerinedir.

The Last Home Run’da (1996) evlat acısı çeken, hastalıklarla boğuşan, artık eskisi gibi beyzbol oynayamadığı için hayıflanan yaşlı bir adam yeniden genç olabilmeyi ister ve dileği gerçekleşir. Yaşlılığından gençliğe dönüş yaptığını anımsamayan Jonathan hemen yeniden beyzbol oynamaya başlar ve bir takıma girer. Gençliğini arzuladığı gibi yaşar ama bu süreç yaşlılıktan dönüş bilgisi olmadan sanki anlamsız görünür. Oysa Jonathan ölen kızının acısını unutamayan biridir ve gençliğe dönüp yaşlılığını unutarak hem bu acıdan kurtulur hem de kızıyla aynı yaşta bir kız çocuğuyla yakınlık kurar. Jonathan’ın gençleşmesi ölen kızıyla yeniden birlikte vakit geçirme yoludur.

Yaşlı korkusu ile geçmişle hesaplaşma dramasını birleştiren Self/less (2015) filminde kanser hastası zengin ve ünlü bir adam birkaç aylık ömrü kaldığını öğrenir. Çok ayrıcalıklı olanlar için uygulanan bir yöntemle genç görünümlü yapay bir bedene geçebilecektir ama eski zenginliği ve kimliğini, yakınlarını, arasının bozuk olduğu kızını terk etmek zorunda kalacaktır. Zaten ölmek üzere olduğu için bu koşulları kabul eder ve bilinci yapay bedene geçer. Yine de eski yaşamını ve kızını unutamamıştır. Aynı zamanda da tanımadığı ama ona ait olduğunu hissettiği anılarda bir kadın ve onun küçük kızını görmektedir. Yeni bedeninin yapay olmayıp eskiden başka birine ait olduğunu anlar ve bir askerin, kızının yaşamı için kendi bedenini sattığını öğrenir. Kandırıldığını anlayan adam kocasını kaybetmiş kadın ve babasız kalmış kız için, onu bu bedene aktaranlara savaş açar.

Beden değiştirerek ikinci bir şans elde etmiştir ve bu kez aynı hataları yapmaz, yeni bedeninde kendi kızı tarafından dışlanan biri olmak yerine ailesi tarafından sevilen ve mutlu olan bir baba haline gelmiş olur. Kendi kızını bıraktığındakiyle aynı yaşta bir kıza kavuşur. Filmin sonunda ona gerçek babasını geri vererek de kefaretini tamamlar.

Çocukluğa ya da gençliğe dönme isteği, çoğu zaman mevcut yaşamın başka türlü olabileceği düşüncesinden beslenir. Bu anlatılarda nostalji yalnızca geçmişe duyulan özlem değildir; hataları düzeltme, kaybedilenleri geri kazanma veya yeni bir başlangıç yapma yoludur.

Beden değiştirme filmlerinde yaşlılık iki farklı yaklaşımın parçası olarak ya gençlerin yaşamını çalarak varlığını sürdüren sömürücü iktidarı, ya da geçmişiyle hesaplaşarak hayatını yeniden anlamlandırmaya çalışan bireyi temsil eder. Böylece gençlik, bir hikayede başkasının elinden alınan bir kaynak, diğerinde ise hayat muhasebesinin odağındaki kaynağın anısına dönüşür. Yaşlıya olan birbirine zıt iki bakış, beden değiştirme filmlerinde de karşı uçlarda kalmayı sürdürür.

*** Beden Değiştirme Filmleri Filmografisi başlıklı listeyi linke basarak pdf formatında indirebilirsiniz: bdff 

Murat Kirisci

Murat Kirisci

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV bölümünden mezun. 2013’ten beri Öteki Sinema’da yazar.

Bir yanıt yazın

Your email address will not be published.

blank

Öteki'den Haber Al

Buna da Bir Bak!

Avco Embassy ve Carolco: Parlayıp Sönen İki Sinema Yıldızı!

Avco Embassy ve Carolco: Parlayıp Sönen İki Sinema Yıldızı!

Avco Embassy ve Carolco... Film yapma modelleri farklı olsa da
Lucio Fulci Yaşıyor!

Lucio Fulci Yaşıyor!

”Bence bir Clint Eastwood filmi, gençlik için benim filmlerimden çok