Yapımcı Fatih Aksoy, Esra Dermancıoğlu’nun programında televizyonları nasıl kurtaracağımızı anlatmış. Kanallar için vergi indirimi istiyor, televizyonda daha fazla ürünün reklamı yapılabilsin diyor. Hangi kanalda anlattı dersiniz? YouTube’da. Akşam sekizi beklemenize lüzum yok, canınız ne zaman isterse açıp izleyebilirsiniz.
Demirören Medya TV Grup Başkanı Murat Yancı’nın anlattığına bakılırsa sektör toplantılarında dizilerin toptan yayından kaldırılması bile konuşulmuş. 2022’nin Kurban Bayramı’nda Medyaradar’daki köşemde, gündüz vakti hangi kanalı açsanız bir dizi tekrarına denk geldiğinizi yazmıştım. Farklı logoları olan bütün bu kanallara bir de ortak isim bulmuştum, hatırlayan çıkar belki. Dizi TV! O gün televizyonculara canlı yayını hatırlatıyor, İner misin Çıkar mısın’ı yeniden yapsanız bile izlenir diyordum. Aradan dört yıl geçti. Şimdi dizileri kaldırmayı konuşanlara sormak lazım. Yerine ne koyacaksınız?
Benim salona bakıp hüküm versem uydudan yayın yapan kanallar çoktan kapanmış da haberim yok. Televizyonu açıyorum, seyredeceğim filmi seçiyorum, ulusal kanalların hiçbirine uğramadan bir akşam geçiyor. TİAK’ın 2025 ölçümünde kişi başına günde 3 saat 38 dakika televizyon izlenmiş. Önceki yıldan dört dakika fazla. Üstelik izleme süresinin yüzde 40’ını diziler almış. Kanal patronunun yerinde olsam bu rakamlar uykumu daha çok kaçırırdı. Millet hâlâ dizimi seyrederken ben niye yeni bölümün parasını bulamıyorum?
Bir buzdolabı almaya niyetlenip telefona “buzdolabı fiyatları” yazdığım anı düşünün. Beyaz eşya firması tam o dakika karşıma çıkabiliyor. Bana ulaşmak için cuma akşamı hangi diziyi seyrettiğimi bilmesi gerekmiyor. Deloitte’un sektör kuruluşları için hazırladığı hesaba göre daha 2024’te Türkiye’de medya yatırımlarının yüzde 74,2’si dijitale, yüzde 18,3’ü televizyona gitmiş.
MTM Medya Takip Merkezi de ATV, Kanal D, Show TV, Star TV, NOW, TRT 1 ve Kanal 7’nin 10 Ekim–9 Kasım arasındaki reklamlarını saymış. 2025’te o bir ayda 55 bin 855 reklam yayımlanmış, 2026’da aynı tarihlerde 34 bin 34. Sayıda yüzde 39 düşüş var. Toplam süre yüzde 49 azalarak 196 saate inmiş. Kanalın kasasına kaç lira girdiğini söylemek için o saniyelerin kaça satıldığını da bilmek lazım.
Kendinizi bir an yayın müdürünün yerine koyun. Yeni bölüme ödeyeceğiniz parayı o akşam alacağınız fazladan reklamla çıkaramayacaksanız, bu hafta da geçen haftanın bölümünü yayımlarsınız.
İyi de biz bu dizileri dünyaya satıyoruz! Satıyoruz tabii. Fatih Aksoy’un şirketinin MF Yapım’la birlikte çektiği Kadın’ı İspanya’da Antena 3, Mujer adıyla akşam kuşağında yayımladı. Özge Özpirinçci’nin oynadığı Bahar’ı Madrid’deki seyirciye sevdirmek az iş mi? Yalnız o seyirciye reklamını göstermek isteyen İspanyol marketi parayı Antena 3’e ödüyor. Bizim tarafa yayın hakkının parası geliyor. O paradan kimin ne alacağı da sözleşmeye bağlı. Bu para yıllarca çarkı döndürdü, orası doğru.
Devlet desteğine gelince, Kültür ve Turizm Bakanlığı daha şubatta turizm tanıtımına katkı sağlayan diziler için bir destek açıkladı. Şartları karşılayan yapımlar için üst sınır, Türkiye’de yayımlanan bölüm başına 100 bin doların TL karşılığı. Diziyi seyreden turist Türkiye’yi merak edip gelsin diye tanıtım bütçesinden para ayırmanın aklıma yatan bir tarafı var. Kanal patronu her akşam üç saatlik dizi ısmarlamaya devam edebilsin diye devletin alacağı vergiden vazgeçmesinde bizim ne menfaatimiz var? Önce bunu bir anlatsınlar.
Başrol oyuncusu kaşesini indirsin, bölümler kısalsın… Bunlar beş yıl öncesinin hesabı. Bugün de kısalsın isterim. Bir aile sofrasında gelinin lafı kaynanaya dokundu diye masadaki on iki kişinin yüzünü tek tek görmekten ben de yoruldum. Oyuncu yarı parasına oynasa, gelin de lafını beş dakikada söylese o bölüm biraz ucuza çıkar. Bütçesini telefondaki müşteriye göre ayırmış beyaz eşyacı, başrolün kaşesinde indirim oldu diye dönüp sizin kanala reklam verir mi?
Kanal patronlarının bana kalırsa asıl pahalıya oturan tasarrufu başka. Bir diziyle bütün geceyi doldurunca arkasına bir program daha yaptırmanın masrafından kurtuldular. Cumartesi gecesi Disko Kralı’nda Okan Bayülgen’in kiminle ne konuşacağını merak eden adamın o kanalı açmak için bir sebebi vardı. Gece yarısına kadar dizi oynata oynata o adamı YouTube’a kendileri yolladılar.
Bana kalırsa birkaç yıl içinde açık televizyonda TRT kalacak, canlı haberle ya da maçla seyirciyi o saatte ekran başına getirebilen birkaç kanal kalacak. Bir de kendi seyircisine, kendi reklamverenine ulaşabilen tematik ve sektörel kanallar. Öbürlerinin bir kısmı kapanır, bir kısmı arşivden dizi döndürerek tabelayı yaşatır. Diziler zaten bu kanalların kurtarma botuydu. Yurt dışından gelen parayla epey yol aldılar ama şimdi bot da su alıyor. Medyaradar’daki gibi bitireyim: şelalenin sesini duyuyor musunuz?